25-03-2026
Ruszyła bezpłatna rejestracja na Targi PCI Days 2026
Jako Patron Medialny wydarzenia zapraszamy do udziału w VII edycji Targów PCI Days.
Roślinność w Europie nie nadąża za tempem ocieplenia klimatu
Tempo zmian zachodzących w zbiorowiskach roślinnych w Europie jest wolniejsze niż tempo ocieplenia klimatu, dlatego powstaje dług klimatyczny – wynika z międzynarodowych badań, w których udział wzięli również polscy naukowcy z różnych placówek badawczych. Artykuł na temat publikuje czasopismo „Nature”.
Skład gatunkowy europejskich zespołów roślinnych ulega stopniowym zmianom, wywołanym przez ocieplenie klimatu. Gatunki tolerujące chłodniejszy klimat stopniowo ustępują, podczas gdy gatunki ciepłolubne są w ekspansji.
Międzynarodowy zespół naukowców, w skład którego wszedł prof. Bogdan Jaroszewicz z Białowieskiej Stacji Geobotanicznej, Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, po raz pierwszy porównał, jak te zmiany przebiegają w różnych typach środowisk: w lasach oraz na łąkach i szczytach górskich.
„Publikacja powstała dzięki przeprowadzeniu analiz ponad 6 tysięcy spisów roślin wykonanych w co najmniej dwóch terminach odległych o kilkanaście do kilkudziesięciu lat (12-78 lat)” – skomentował prof. Jaroszewicz, cytowany w informacji prasowej opublikowanej na stronach UW. Dzięki temu możliwe było wykazanie charakteru zmian różnorodności biologicznej wielu miejsc Europy - od Irlandii po Ukrainę i od Norwegii po Hiszpanię, wyjaśnił badacz.
Porównanie aktualnych i historycznych składów gatunkowych zbiorowisk roślinnych wykazało, że tempo zmian zachodzących w zbiorowiskach roślinnych jest wolniejsze niż tempo ocieplenia klimatu.
„Powoduje to powstanie »długu klimatycznego«, który jest różnicą między istniejącym składem gatunkowym roślinności a stanem oszacowanym na podstawie aktualnych warunków klimatycznych” – wyjaśnił prof. Jaroszewicz.
Z długiem klimatycznym wiąże się z kolei wysokie prawdopodobieństwo szybszych zmian w składzie roślinności w przyszłości, w miarę jak gatunki będą nadrabiać zaległości w rozmieszczeniu geograficznym. Tempo tych zmian - jak podkreślił naukowiec - będzie się różnić w zależności od lokalnych warunków.
Co ciekawe, analiza wykazała też, że badane trzy typy ekosystemów - lasy, łąki i szczyty górskie - reagują na ocieplenie klimatu w odmienny sposób.
Roślinność szczytów górskich zmienia się około pięć razy szybciej niż roślinność lasów i łąk. Jest to zgodne z tym, że najwyższe tempo ocieplenia obserwujemy właśnie w górach. Zmiany zachodzące w składzie roślinności szczytów górskich są wywołane głównie stopniowym wymieraniem gatunków tolerujących niskie temperatury, ze względu na ich ograniczone możliwości migracji w chłodniejsze regiony.
W ekosystemach łąkowych zmiana jest wywołana głównie ekspansją gatunków ciepłolubnych. Natomiast w lasach proces jest bardziej złożony i polega zarówno na wycofywaniu się gatunków tolerujących niskie temperatury, jak i na ekspansji gatunków ciepłolubnych.
„Te nowe odkrycia pomagają lepiej zrozumieć procesy odpowiedzialne za zmiany zachodzące w europejskiej przyrodzie na przestrzeni ostatnich kilku dekad. Pokazują, że każdy typ środowiska reaguje na swój własny sposób i że aby wyjaśnić te różnice, należy wziąć pod uwagę więcej czynników niż tylko samą temperaturę, w tym sposób prowadzenia gospodarki, stan gleby, zanieczyszczenie środowiska i zmiany w ilości i charakterze opadów” – podsumował prof. Jaroszewicz, cytowany na stronie UW.
W badaniach wzięli również udział naukowcy z innych polskich ośrodków naukowych, w tym z Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Źródło: pap.pl
wstecz Podziel się ze znajomymi
23-03-2026
Bakterie jelitowe wpływają na zdrowie serca
Odkrycie może pomóc w profilaktyce i pracach nad nowymi terapiami.
23-03-2026
Powstał symulator promieniowania kosmicznego
Przy współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) .
23-03-2026
Słońce uciekło kiedyś z centralnych rejonów galaktyki
Ta grupowa ucieczka nastąpiła od 4 do 6 miliardów lat temu.
23-03-2026
Kondycja starszych osób może się z czasem poprawiać
W czym kluczową rolę odgrywa ich nastawienie - informuje pismo „Geriatrics”.
23-03-2026
Badaczka o raporcie UNESCO na Światowy Dzień Wody
Brak dostępu do niej silniej uderza w kobiety
23-03-2026
Skąd się biorą błędne lub agresywne odpowiedzi chatbotów
Dlaczego duże modele językowe udzielają czasem błędnych odpowiedzi?
Recenzje