Jedno z wystąpień na Narodowym Sympozjum Leków (National Medicines Symposium - NMS) w Brisbane zwróciło uwagę na problematykę związaną z niebezpieczeństwami, na jakie narażone są osoby przyjmujące popularnie stosowane leki, np. niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które często nie zdają sobie sprawy z wynikającymi z ich stosowania potencjalnymi zagrożeniami i możliwymi szkodami dla zdrowia.

Dr Judy Mullan, starszy wykładowca w Graduate School of Medicine na Uniwersytecie Wollongong, wyjaśniała, że zakupy NLPZ dostępnych bez recepty, a stosowanych jako popularne leki przeciwbólowe, dokonywane przez większość Australijczyków są stosunkowo bezpieczne - pod warunkiem prawidłowego stosowania nabytych leków. Niestety zażywane nieprawidłowo mogą powodować wystąpienie ciężkich działań niepożądanych.

„Przeprowadziliśmy ankietę wśród pacjentów dokonujących zakupów NLPZ dostępnych bez recepty, zawierających jako substancję czynną ibuprofen w siedmiu różnych aptekach w Nowej Południowej Walii”, mówi Dr Mullan, która wraz ze współpracownikami z Uniwersytetu Wollongong prowadziła badania.

„Prosiliśmy ankietowanych, by zidentyfikowali substancję czynną, zalecaną maksymalną dawkę dzienną oraz możliwe działania niepożądane związane z zażywaniem danego leku” – powiedziała Dr Mullan.

„Po przebadaniu 263 osób, okazało się, że pomimo, iż większość z nich miała odpowiednie umiejętności rozumienia informacji medycznych, 20% nie potrafiło zidentyfikować właściwej substancji czynnej i ponad 1/3 nie znała zalecanej maksymalnej dawki dobowej”.

„Dość duża część respondentów nie znała również możliwych działań niepożądanych leków, około 41% nie wiedziało, że po lekach mogą wystąpić zaburzenia żołądkowe, a ponad 50% w ogóle nie zdaje sobie sprawy z ryzyka wystąpienia krwawień z żołądka i/lub wystąpienia problemów z nerkami”.

„Więcej niż 1 na 5 ankietowanych (22%) uważał, że te leki nie wywołują żadnych działań niepożądanych, co oczywiście nie jest prawdą dla żadnego z leków”.

„Przez brak wiedzy na temat podstawowych informacji dotyczących dostępnych bez recepty niesteroidowych leków przeciwzapalnych, pacjenci sami narażają się na potencjalne zwiększone ryzyko wystąpienie przewidzianych działań niepożądanych podczas stosowania tych produktów leczniczych”.

Dr Mullan podkreśla kluczową rolę jaką mogą odegrać farmaceuci podczas sprzedaży leków poprzez aktywną edukację pacjentów w zakresie wystąpienia możliwych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem NPLZ.

Kierownik NPS MedicineWise Design & Development, Aine Heaney, podkreśla znaczenie wyników badań dla uzasadnienia potrzeby medycznego edukowania pacjentów oraz ich zaangażowania w świadome samoleczenie.

„Leki takie jak NLPZ są łatwo dostępne w aptekach, a także w supermarketach i innych sklepach, ale podobnie jak w przypadku innych leków z ich stosowaniem związane są zarówno korzyści jak i ryzyko, więc pacjenci muszą mieć pewność i podejmować świadomą decyzję, czy dany lek jest dla nich odpowiedni” – mówi.