Utrata chromosomu Y zwiększa ryzyko choroby Alzheimera
Na chorobę Alzheimera bardziej narażeni są mężczyźni, którzy mają więcej komórek krwi pozbawionych chromosomu Y - wynika z badań prof. Jana Dumanskiego z wydziału immunologii, genetyki i patologii uniwersytetu w Uppsala.Specjalista powiedział PAP, że w przyszłości badanie chromosomu Y w komórkach krwi prawdopodobnie będzie można wykorzystać do prognozowania choroby Alzheimera, jak również innych chorób, w tym wielu nowotworów.
Prof. Dumanski pisze o tym w najnowszym wydaniu "American Journal of Human Genetics". Badania, które przeprowadził wspólnie z Larsem Forsbergiem z tej samej uczelni, zaprezentowano podczas konferencji Europejskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka (ESHG), który odbył się w Barcelonie.
Prof. Dumanski, który urodził się Krakowie i od 1985 r. przebywa w Szwecji, wraz z Forsbergiem oraz badaczami z Wielkiej Brytanii, Francji, USA i Kanady przebadał próbki krwi 3,2 tys. mężczyzn w wieku od 37. do 96. roku życia. U 17 proc. z nich w komórkach krwi stwierdzono co najmniej dziesięcioprocentowy ubytek chromosomu Y.
Obaj badacze stwierdzili, że mężczyźni w stosunkowo młodszym wieku, którzy wykazywali ubytek chromosomu Y w komórkach krwi, częściej później cierpieli na chorobę Alzheimera. Brak tego chromosomu stwierdzono również u starszych mężczyzn już chorujących na to schorzenie.
Prof. Dumanski wyjaśnia, że komórki krwi, które badano, związane są z układem immunologicznym. Utrata w nich chromosomu Y upośledza ich funkcjonowanie, co z kolei może tłumaczyć większą podatność na choroby.
Utrata chromosomu Y może być związana ze stylem życia. Prof. Jan Dumanski oraz Lars Forsberg wykazali wcześniej, że u mężczyzn palących papierosy w krwinkach białych (leukocytach) zanika chromosom Y, dlatego m.in. z tego powodu częściej chorują na raka i krócej żyją.
Z badań epidemiologicznych wynika również, że mężczyźni częściej niż kobiety chorują zarówno na nowotwory układu oddechowego, jak i raka pęcherza. Prof. Dumanski twierdzi, że może mieć to związek z utratą chromosomu Y.
Zależność ta jest jednak odwracalna. U mężczyzn, którzy zaprzestali palenia, liczba komórek zawierających ten chromosom była taka sama jak u tych, którzy nigdy nie byli uzależnieni od tytoniu. Prof. Dumanski uważa, że utrata chromosomu Y w komórkach krwi jest dodatkowym argumentem, który powinien zachęcać mężczyzn do zerwania z nałogiem.
Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje