Zespół organizujący Festiwal Nauki w Warszawie otrzymał Nagrodę Główną XXI edycji konkursu Popularyzator Nauki. Uroczyste wręczenie nagród odbyło się w piątek podczas gali w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej.

Konkurs Popularyzator Nauki organizowany jest przez serwis Nauka w Polsce, wydawany przez Fundację Polskiej Agencji Prasowej, i od lat wyróżnia osoby oraz instytucje szczególnie zaangażowane w przybliżanie nauki społeczeństwu.

Nauka w społecznym kryzysie

Podczas gali przewodniczący kapituły konkursu, prof. Michał Kleiber, podkreślił znaczenie popularyzacji nauki we współczesnym świecie.

– Popularyzacja powinna być trzecią misją każdego uczonego, obok dydaktyki i badań. Nauka znajduje się dziś w społecznym kryzysie, dlatego tak ważne jest, by naukowcy potrafili jasno mówić o swojej pracy i pokazywać jej znaczenie – zaznaczył.

Wiceminister nauki prof. Andrzej Szeptycki przypomniał z kolei, że rok 2026 ogłoszono Rokiem Popularyzacji Nauki. Jak podkreślił, działania popularyzatorskie są szczególnie istotne w dobie populizmu i dezinformacji, wymagając ścisłej współpracy nauki, mediów i instytucji publicznych.

Szef PAP Marek Błoński zwrócił uwagę, że dziś niemal każdy może zajmować się popularyzacją wiedzy, co jest jednocześnie ogromną szansą i wyzwaniem. Podkreślił także rolę rzetelnej informacji opartej na faktach i badaniach, którą od lat realizuje serwis Nauka w Polsce.

Nagroda Główna dla Festiwalu Nauki w Warszawie

Nagrodę Główną przyznano zespołowi Festiwalu Nauki w Warszawie „za pionierskie działania na rzecz popularyzacji nauki o ogromnym zasięgu oraz za stworzenie niemal 30 lat temu nowej możliwości obcowania z nauką na dużą skalę”.

Festiwal powstał w 1997 roku z inicjatywy Davida Shugara, biofizyka z Uniwersytetu Warszawskiego, inspirowanego festiwalem nauki w Edynburgu. Pierwsza edycja trwała dwa dni i obejmowała 72 wydarzenia. Ostatnia, 29. edycja festiwalu, trwała już 10 dni i liczyła około 900 punktów programu.

Laureaci w poszczególnych kategoriach

W kategorii Naukowiec nagrodę otrzymała dr hab. Sabina Pierużek-Nowak, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, badaczka dużych ssaków drapieżnych i popularyzatorka wiedzy o ochronie przyrody. Kapituła doceniła ją za skuteczne łączenie pracy naukowej z działalnością edukacyjną oraz realny wpływ na postrzeganie wilków i rysi w społeczeństwie.

W kategorii Animator wyróżniono Adama Derdzikowskiego, który od blisko 20 lat popularyzuje astronomię i nauki o Ziemi. Jest twórcą planetarium i obserwatorium oraz inicjatorem projektu przekształcenia wieży ciśnień w Płońsku w obserwatorium astronomiczne.

Nagrodę w kategorii Instytucja otrzymało Stowarzyszenie POLARIS-OPP, od ponad 30 lat popularyzujące astronomię i nauki ścisłe oraz działające na rzecz ochrony ciemnego nieba. Efektem tych działań było m.in. uzyskanie przez Sopotnię Wielką certyfikatu Dark Sky Community.

W kategorii Media laureatem został Jarosław Juszkiewicz, popularyzator nauki i nowoczesnych technologii, autor audycji radiowych, podcastów, filmów i książek o kosmosie. Kapituła doceniła go za konsekwentne utrzymywanie wysokiego poziomu merytorycznego oraz otwartość na nowe formy przekazu.

W kategorii Zespół nagrodę otrzymali Aleksandra i Daniel Mizielińscy, ilustratorzy i twórcy książek popularnonaukowych, znani m.in. z międzynarodowego sukcesu publikacji „Mapy”, wydanych dotąd w 40 krajach.

Wyróżnienia i nagrody specjalne

Kapituła przyznała także dwa wyróżnienia. Otrzymali je:

• prof. Ryszard Koziołek, dyrektor generalny Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice, za wieloletni wkład w rozwój popularyzacji nauki i literatury,

• Instytut Genetyki Człowieka PAN, za nowatorskie działania edukacyjne przybliżające genetykę i zawód naukowca młodym ludziom.

Dodatkowo redakcja serwisu Nauka w Polsce przyznała nagrodę im. red. Tomasza Trzcińskiego za wzorcową politykę informacyjną, którą otrzymała Iwona Cieślik, rzeczniczka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Konkurs Popularyzator Nauki

W XXI edycji konkursu zgłoszono 76 kandydatur, z czego 65 zakwalifikowano do oceny. Do finału trafiły 24 projekty. Laureatów wyłoniła kapituła złożona z przedstawicieli środowiska naukowego, popularyzatorów nauki oraz redakcji Nauki w Polsce, pod przewodnictwem prof. Michała Kleibera.