Na stronie ESA wyjaśniono, że kosmiczna antena interferometryczna LISA (Laser Interferometer Space Antenna) będzie pierwszym obserwatorium kosmicznym przeznaczonym do badania fal grawitacyjnych. To zakłócenia w strukturze czasoprzestrzeni powstające podczas najpotężniejszych zjawisk we Wszechświecie, takich jak zbliżanie się i łączenie czarnych dziur.

Jak podała w komunikacie nadesłanym w piątek do PAP firma Sener Polska, LISA umożliwi badanie zjawisk niewidocznych dotychczas dla teleskopów, a polscy inżynierowie rozwiną mechanizmy, które będą działać z dokładnością niespotykaną dotąd w warunkach kosmicznych. Projekt jest uznawany za jedną z najbardziej wymagających technologicznie inicjatyw w historii ESA.

Wartość kontraktu przemysłowego, w którym uczestniczy Sener Polska, to ponad 55 mln euro. „To największa misja badawcza pod względem wartości kontraktu, w jakiej kiedykolwiek brali udział polscy inżynierowie” – napisano w materiale prasowym.

Dodano, że LISA może otworzyć nowe perspektywy przed badaczami przestrzeni pozaziemskiej. „Po raz pierwszy możliwa będzie obserwacja fal grawitacyjnych o znacznie niższych częstotliwościach niż te dostępne dla detektorów działających na naszej planecie. Dzięki temu astronomowie będą mogli badać zdarzenia, których nie da się zaobserwować żadnym z teleskopów, jak np. zderzenia czarnych dziur lub procesy zachodzące we wczesnym Wszechświecie” – czytamy.

Dyrektor generalny Sener Polska Jakub Pierzchała, cytowany w komunikacie, uważa, że misja LISA może zrewolucjonizować sposób, w jaki rozumiemy Wszechświat. „Wprowadzi zupełnie nowy kierunek w obserwacji zjawisk, których do tej pory nie byliśmy w stanie dostrzec” – uznał.

W realizację projektu zaangażowana jest polska spółka, która we współpracy z hiszpańskim oddziałem Sener i siecią dostawców odpowiada za rozwój elementów dwóch podsystemów dla teleskopów MOSA (Mechanical-Optical Sub-Assembly, z ang. podzespół mechaniczno-optyczny).

Na każdym z trzech satelitów znajdą się dwa takie zestawy, składające się m.in. z mechanizmów zabezpieczających teleskop podczas startu rakiety, siłownika podtrzymująco-zwalniającego, który uwolni teleskop po wejściu na orbitę i precyzyjnych systemów jego obracania i pozycjonowania. Ważnym elementem obu podsystemów są nowe technologie oparte na aktuatorach piezoelektrycznych, czyli urządzeniach, które zmieniają prąd w ruch.

„Pracujemy nad rozwiązaniami, które wymagają precyzji przekraczającej standardy stosowane w dotychczasowych projektach kosmicznych. Osiągnięcie takiej dokładności wymaga zastosowania nowych technologii, rozwijanych specjalnie na potrzeby tej misji” – podkreśliła menedżerka projektu w Sener Polska Beata Wiertel.

LISA to misja kosmiczna ESA, która zakłada umieszczenie trzech satelitów w formacji oddalonych od siebie o około 2,5 mln kilometrów. Za pomocą laserowych interferometrów będą one mierzyć fale grawitacyjne. Orbitery ma wynieść w przestrzeń kosmiczną rakieta Ariane 6 z Europejskiego Portu Kosmicznego w Gujanie Francuskiej. Start jest planowany na 2035 r.

Sener Polska jest firmą inżynierii kosmicznej i częścią działającej w ponad 50 krajach grupy Sener. Warszawski oddział firmy rozpoczął swoją działalność w 2006 r., a od 2012 r. specjalizuje się wyłącznie w projektach sektora kosmicznego. Firma odpowiada za projektowanie, budowę, testy i montaż urządzeń dla misji międzynarodowych organizacji kosmicznych: ESA, NASA i Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESA).