Panteon Polskich Wynalazców i Odkrywców
Twórca internetu Paweł Baran i ojciec elektroniki krzemowej Jan Czochralski to pierwsze osobistości, które zostały wprowadzone do Panteonu Polskich Wynalazców i Odkrywców przez kapitułę pod przewodnictwem prezesa PAN prof. Michała Kleibera. Panteon został ukonstytuowany w Warszawie podczas uroczystego spotkania w ramach IV Forum Własności Intelektualnej. Symbolami Panteonu są Mikołaj Kopernik, Maria Skłodowska-Curie, Ignacy Łukasiewicz i Stanisław Staszic.
ZNANI NA ŚWIECIE, W POLSCE - TAJEMNICZY
Podczas spotkania w Pałacu na Wodzie w Łazienkach Królewskich (nawiązującego do tradycji "obiadów czwartkowych") prof. Kleiber podkreślił starania wielu instytucji i osób, które próbują walczyć o Polskę godną, która sprosta współczesnym wyzwaniom. Jego zdaniem, jednym z największych wyzwań jest budowa konkurencyjnej gospodarki bazującej na innowacyjnych firmach, które z kolei musza bazować na kreatywnych, dobrze wykształconych ludziach.
"W tym zadaniu, żeby promować właśnie tę drogę naszego rozwoju ważną rolę odgrywa szacunek i pamięć o naszych wybitnych Polakach z przeszłości - po to także żeby wskazać drogę i ośmielić tych naszych rodaków, którzy będą wybitni w przyszłości. Mamy wielu wspaniałych, utalentowanych ludzi (...) Należy docenić wybitnych wynalazców, innowatorów - znanych zagranicą i nieznanych w Polsce" - wskazywał prezes PAN.
Dodał, że ideą Panteonu Polskich Wynalazców i Odkrywców jest przypominanie, nagłaśnianie i promowanie tych Polaków, którzy są dowodem słuszności hasła, że "Polak potrafi" - potrafił w przeszłości i będzie potrafił w przyszłości. Panteon ma się stać rzeczywistą promocją kreatywności Polaków, a tablice pamiątkowe laureatów powinny znaleźć się na eksponowanym miejscu w Warszawie.
Wspominając sylwetki dwóch wybitnych nieżyjących Polaków - Paula (Pawła) Barana i Jana Czochralskiego prof. Kleiber uznał za haniebny fakt, że są oni w Polsce niemal zupełnie nieznani, że "mieliśmy wybitnych Polaków i fatalnie o nich zapominamy".
PAWEŁ BARAN I SIEĆ WZOROWANA NA MÓZGU
Prof. Józef Modelski, były prezydent IEEE - największej profesjonalnej organizacji na świecie, skupiającej ponad 400 tys. inżynierów w ponad 160 krajach - podkreślił, że uważany za twórcę internetu Paweł Baran był również członkiem tej organizacji. Urodzony w 1926 r. w Grodnie przez całe życie pracował w Stanach Zjednoczonych, w Kalifornii. Otrzymał najwyższe wyróżnienia i medale w USA, m.in. Medal of Honor.
Wpisany do Panteonu wynalazca i wizjoner był autorem koncepcji wprowadzenia do komunikacji rozproszonych połączeń sieciowych i transmisji pakietowej. Przyjął zasadę, że sieć musi być zdecentralizowana i działać podobnie jak neurony w mózgu. Już w latach 60. XX w. przewidział, jaką rolę będzie odgrywać globalna sieć w 2000 roku. Jego zasługą jest podzielenie sieci wojskowej Arpanet na Milinet i sieć cywilną Internet.
"Koncepcja Pawła Barana jest - obok wynalezienia samolotu i komputera - najważniejszą koncepcją inżynierską XX wieku. Polacy zawsze coś +manipulowali+ z naszą planetą. Najpierw Mikołaj Kopernik, zmienił pogląd na temat kierunku jej obrotów. Będąc księdzem, zwalczył dogmat centralizmu Ziemi. W 500 lat po nim, Paweł Baran uczynił Ziemię +wspólną+ planetą wszystkich ludzi" - ocenił prof. Andrzej Targowski.
JAN CZOCHRALSKI I PIÓRO NIEZANURZONE W KAŁAMARZU
W opinii prof. Bogusława Smólskiego to dzięki prof. Janowi Czochralskiemu możemy dzisiaj mówić o współczesnej nauce, technice i technologii. Polski chemik, metaloznawca, wynalazca powszechnie stosowanej do dzisiaj metody otrzymywania monokryształów krzemu był ósmym z dziesięciorga dzieci wielkopolskich rzemieślników. Urodził się w 1885 r. w Kcynii.
W 1916 roku odkrył metodę pomiaru szybkości krystalizacji metali, wykorzystywana obecnie do produkcji monokryształów krzemu. Stało się to, gdy przez roztargnienie zanurzył pióro w tyglu z gorącą cyną, zamiast w kałamarzu. Współcześnie metodę Czochralskiego stosuje się na masową skalę do produkcji mikroprocesorów.
Przez wiele lat uczył się i pracował w Niemczech, gdzie zdobył sławę i majątek - m.in. za odkrycie i opatentowanie bezcynowego stopu zastosowanego w kolejnictwie. Zrzekł się wszystkich stanowisk i odrzucił propozycję objęcia stanowiska z zakładach Forda, żeby powrócić do Polski. Przyjął obywatelstwo polskie i pracował na Politechnice Warszawskiej, gdzie specjalnie dla niego utworzono Katedrę Metalurgii i Materiałoznawstwa.
Był aresztowany za współpracę z Niemcami i, mimo uniewinnienia przez sąd - wydalony z uczelni. Został zrehabilitowany przez senat PW dopiero 29 czerwca 2011 r. Prof. Czochralski jest jednym z najczęściej cytowanych na świecie polskich uczonych.
Objęte patronatem medialnym serwisu Nauka w Polsce IV Międzynarodowe Forum "IP Management - Creative and Technological Entrepreneurship" (Zarządzanie własnością intelektualną - przedsiębiorczość kreatywna i technologiczna) odbyło się między 26 a 29 października w Warszawie i Lublinie. Panteon powołano na mocy Deklaracji Kopernika-Łukasiewicza przyjętej podczas ubiegłorocznej, marcowej edycji forum.
Źródło: www.naukawpolsce.pap.com.pl
Tagi: Panteon Polskich Wynazaców i Odkrywców, PAN, Mikołaj Kopernik, Maria Skłodowska-Curie, Ignacy Łukasiewicz, Stanisław Staszic, lab, laboratoria
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje