Promieniowanie rentgenowskie znajduje swoje zastosowanie nie tylko w leczeniu ludzi. Ma również swoje miejsce w badaniach przyrodniczych i inżynierii, wszędzie tam gdzie potrzebne jest określenie zawartości pierwiastków w substancji. Promieniowanie rentgenowskie wykorzystuje się w spektroskopii – technice analitycznej polegającej na generowaniu i analizie widm.
Metody rentgenowskie polegają na analizie widm charakterystycznych dla każdego pierwiastka. Widmo emitowane jest z atomu pod wpływem m.in. wysokoenergetycznego promieniowania rentgenowskiego bądź wiązki elektronów.
W metodzie fluorescencyjnej spektrometrii rentgenowskiej (tzw. XRF) badane próbki poddaje się działaniu promieniowania elektromagnetycznemu. W metodzie mikroanalizy rentgenowskiej (metodzie energodyspersyjnej) próbkę bombarduje się strumieniem elektronów. Atomy z głębszych warstw elektronowych atomów są wybijane. Na ich miejsce przenoszone są inne – z zewnętrznych warstw. Tym przenosinom towarzyszy emisja promieniowania rentgenowskiego.
Każdego pierwiastka są określone charakterystyczne długość fali promieniowania. Specjalny detektor analizuje intensywność promieniowania i na tej podstawie określa zawartość danego pierwiastka w badanym materiale.
Metoda mikroanalizy rentgenowskiej jest stosowana w technologii materiałowej do oznaczenia ceramiki, szkła, cementu, w metalurgii oraz do badania minerałów i skał. Z badaniach środowiskowych jest wykorzystywana do oznaczenia metali ciężkich czy arsenu. Jako zalety metody należy wymienić to, że jest to metoda szybka, wymagająca małych próbek, stosunkowo tania. Metoda ta pozwala również uzyskać rozkład pierwiastków w próbce. Ograniczeniem jest niewątpliwie brak możliwości oznaczenia zawartości azotu, ponieważ występuje we względnie małych ilościach i jego wyniki są obarczone dużym błędem, oraz to że nie wykrywa zanieczyszczeń organicznych. Mikroanaliza rentgenowska nie pozwala określić zawartości związków chemicznych, tylko pierwiastki.
Autor: dr inż. Anna Orłowska
Tagi:
rentgen,
medycyna,
promieniowanie rentgenowskie,
promieniowanie,
pierwiastek,
chemia,
lab,
laboratorium,
laboratoria
wstecz
Podziel się ze znajomymi
12-03-2026
Dzięki dzięki urządzeniom Flexicon.
16-03-2026
Wyniki najnowszych badań wykazuje liczne korzyści zdrowotne.
16-03-2026
Coraz częściej diagnozowana jest u dziec.
16-03-2026
Sześć lat od wybuchu pandemii COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia.
09-03-2026
Liczba nowych diagnoz w Polsce pozostaje stabilna,.
09-03-2026
Sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie w diagnostyce.
09-03-2026
Powiedziała PAP dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.
09-03-2026
Finał eksperymentu za dwa-trzy lata.
Recenzje