Czy agoniści receptora GLP1 zmniejszają masę ciała?
Omówienie artykułu: Effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists on weight loss: systematic review and meta-analyses of randomised controlled trials - T. Vilsboll i wsp.
Skróty: BMI - wskaźnik masy ciała, CI - przedział ufności, DPP-4 - peptydaza dipeptydylowa IV, GLP-1 - peptyd glukagonopodobny typu 1, HbA1c - hemoglobina glikowana, NNT - number need to treat, RCT - badanie z randomizacją, RR - ryzyko względne, s.c. - podskórnie, WMD - średnia ważona różnic
Metodyka: przegląd systematyczny z metaanalizą 25 RCT trwających >=20 tygodni
Populacja: 10 560 dorosłych z BMI >=25 kg/m2 (śr. BMI 29-41 kg/m2); w 3 badaniach (n = 594) brali udział pacjenci z otyłością bez cukrzycy, we wszystkich pozostałych wyłącznie chorzy na cukrzycę typu 2
Interwencja: agonista receptora GLP-1 - eksenatyd s.c. 5-10 µg 2 × dz. (13 badań), eksenatyd s.c. 2 mg 1 ×/tydz. (4 badania), liraglutyd s.c. 1,2-3 mg 1 × dz. (8 badań)
Kontrola: placebo, leki przeciwcukrzycowe (pochodne sulfonylomocznika III generacji, inhibitory DPP-4, tiazolidynodiony, metformina) lub insulina
Wyniki: Po upływie 20-53 tygodni obserwacji u osób przyjmujących agonistę receptora GLP-1, w porównaniu z osobami przyjmującymi placebo lub inne leki, stwierdzono:
- większy spadek masy ciała (WMD -2,9 kg [95% CI: od -3,6 do -2,2]; 21 badań, n = 6411), największy u osób przyjmujących największą dawkę leku; redukcję masy ciała obserwowano zarówno u chorych na cukrzycę typu 2 (WMD -2,8 [od -3,4 do - 2,3]), jak i u osób bez cukrzycy (WMD -3,2 [od -4,3 do -2,1])
- większe obniżenie ciśnienia tętniczego skurczowego (WMD -3,57 mm Hg [od -5,49 do - 1,66]; 12 badań) i rozkurczowego (WMD -1,38 mm Hg [od -2,02 do -0,73]; 11 badań)
- większą redukcję stężenia cholesterolu całkowitego w osoczu (WMD -0,10 mmol/l [od -0,16 do -0,04]; 10 badań).
Niejasny jest wpływ agonistów receptora GLP-1 na aktywność enzymów wątrobowych w surowicy. U chorych na cukrzycę typu 2 przyjmujących agonistów receptora GLP-1, w porównaniu z chorymi na cukrzycę przyjmującymi placebo lub inne leki, stwierdzono:
- większy odsetek chorych, którzy osiągnęli odsetek HbA1c <7% (RR 1,98 [1,46-2,70]; NNT 6 [4-10])
- większe obniżenie odsetka HbA1c (WMD -0,63% [od -0,8 do -0,46]; 17 badań).
Niejasny jest wpływ agonistów receptora GLP-1 na stężenie glukozy na czczo. U chorych na cukrzycę typu 2 przyjmujących największe dawki agonisty receptora GLP-1, w porównaniu z przyjmującymi najmniejsze dawki, stwierdzono:
- większe obniżenie odsetka HbA1c (WMD -0,10% [od -0,17% do -0,02%])
- większy odsetek chorych, którzy uzyskali odsetek HbA1c <7% (RR 1,14 [1,03-1,27])
- podobne stężenie glukozy na czczo (WMD -0,14 mmol/l [od -0,31 do 0,03])
Wnioski: Stosowanie agonistów receptora GLP-1 u osób z BMI >=25 kg/m2, z cukrzycą typu 2 lub bez cukrzycy, wiąże się z redukcją masy ciała i poprawą niektórych parametrów metabolicznych.
Komentarz (prof. Leszek Czupryniak): Od rejestracji pierwszego agonisty receptora GLP-1 (eksenatydu) mija 5 lat. W tym okresie leki te - zwane też inkretynomimetykami - zyskały silną pozycję w algorytmach terapeutycznych cukrzycy typu 2. Powodem tego sukcesu są dodatkowe działania leków z tej grupy, polegające przede wszystkim na stymulowaniu redukcji masy ciała. Agoniści receptora GLP-1, oprócz zwiększania w warunkach hiperglikemii wydzielania insuliny przez komórki β wysp Langerhansa trzustki, działają również ośrodkowo, hamując łaknienie, oraz spowalniają opróżnianie żołądka. W ten sposób dochodzi do zmniejszenia spożycia kalorii i w efekcie do redukcji masy ciała.
Należy podkreślić, że wśród leków przeciwcukrzycowych taka charakterystyka jest szczególna - leki stosowane w terapii cukrzycy typu 2 w większości sprzyjają przyrostowi masy ciała (pochodne sulfonylomocznika, glitazony, glinidy, insulina) lub w najlepszym wypadku mają neutralny wpływ (metformina, inhibitory DPP-4). Z tego właśnie powodu inkretynomimetyki są coraz szerzej stosowane, chociaż istotną barierą w wielu krajach - w tym i w Polsce - jest ich bardzo wysoka cena (koszt miesięcznej terapii to 500-600 zł) i brak refundacji. Odczuwana przez chorych satysfakcja ze stosowania tych leków jest tak duża, że nie jest istotną przeszkodą konieczność podawania ich drogą podskórną.
Przedstawiana metaanaliza uwzględnia ponadto badania, w których brały udział jedynie osoby otyłe, niechorujące na cukrzycę. Jest to dowód, że redukując masę ciała leki te nie wywołują hipoglikemii, co stanowi ich kolejną ważną i korzystną - z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii - cechę. Dzięki niej prawdopodobnie będzie możliwe także stosowanie tych leków w leczeniu otyłości u osób bez cukrzycy - i w tym kierunku będą rozwijać się badania nad agonistami receptora GLP-1. Pod koniec 2011 roku wprowadzono preparaty eksenatydu, które można stosować raz w tygodniu, a w badaniach III fazy znajdują się preparaty podawane raz w miesiącu. Intensywność badań nad lekami inkretynowymi wskazuje, że nadchodzące lata w farmakoterapii głównych chorób metabolicznych będą należały właśnie do nich.
Opracowali: lek. Agnieszka M. Leszko, dr med. Małgorzata Bała, prof. Roman Jaeschke MD MSc
Konsultował dr hab. med. Leszek Czupryniak prof. UM w Łodzi, Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Źródło: http://www.mp.pl/
Tagi: BMI - wskaźnik masy ciała, CI - przedział ufności, DPP-4 - peptydaza dipeptydylowa IV, GLP-1 - peptyd glukagonopodobny typu 1, HbA1c - hemoglobina glikowana, NNT - number need to treat, RCT - badanie z randomizacją, RR - ryzyko względne, s.c. - podskórnie
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje