Obie instytucje powołują się na informacje, które otrzymały z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ministerstwo uzgodniło z Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO) warunki korzystania z instrumentów tej organizacji jeszcze przed przystąpieniem naszego kraju. Podpisanie umowy akcesyjnej spodziewane jest pod koniec bieżącego roku, albo w roku 2014.

Polscy astronomowie będą mogli aplikować o czas obserwacyjny na teleskopach ESO na zasadach takich jak naukowcy z krajów członkowskich organizacji. „Jest to wyjątkowa możliwość dostępu do największych i najlepszych teleskopów i instrumentów astronomicznych na świecie” – czytamy na stronach CAMK PAN.

Co więcej, polscy naukowcy mają szanse otrzymać granty z Europejskiego Obserwatorium Południowego. Konkurs trwa w sierpniu i wrześniu 2013 roku i dotyczy grantów, które będą przyznane w kwietniu 2014 r. Dyrekcja ESO zapowiedziała, że polskie zespoły badawcze będą traktowane tak jak zespoły z krajów członkowskich.

Europejskie Obserwatorium Południowe to jedna z największych organizacji na świecie zajmujących się badaniami kosmosu z powierzchni Ziemi, skupiająca głównie kraje europejskie. Posiada wielkie obserwatoria astronomiczne w Ameryce Południowej (w Chile), w których dysponuje jednymi z najbardziej zaawansowanych teleskopów i instrumentów astronomicznych.

Do ESO należy m.in. Bardzo Duży Teleskop (VLT), złożony z czterech teleskopów głównych o średnicach po 8,2 metra oraz czterech teleskopów pomocniczych po 1,8 metra. Instrument ten porównywany jest do „okrętu flagowego europejskiej astronomii”. W obserwatoriach ESO działa także spektrograf HARPS, jeden z najlepszych na świecie instrumentów do poszukiwań planet pozasłonecznych.

Organizacja uczestniczy także w projekcie ALMA – wielkiej sieci radioteleskopów pracującej na płaskowyżu Chajnantor na wysokości 5000 metrów n.p.m. Planuje też budowę teleskopu przyszłości o wielkości połowy stadionu piłkarskiego: E-ELT będzie mieć prawie 40 metrów średnicy i obecnie rozpoczynają się konkursy na pierwsze kontrakty dotyczące budowy poszczególnych elementów. Możliwości współpracy polskiego przemysłu w tym projekcie były prezentowane przez przedstawicieli ESO na początku br. podczas warsztatów w Warszawie.

Informację o możliwościach dla polskich astronomów można znaleźć w Biuletynie Zarządu Głównego PTA nr 5/2013 oraz na stronach Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie. Witryna internetowa PTA ma adres http://www.pta.edu.pl , CAMK PAN – http://www.camk.edu.pl , a ESO – http://www.eso.org/public/poland