Sztuczny chromosom - milowy krok biologii syntetycznej
Sztuczny chromosom dla drożdży to kolejny milowy krok biologii syntetycznej – informuje „Science”. Wcześniej naukowcom udawało się projektować i wytwarzać syntetyczne DNA tylko dla prostszych organizmów, takich jak bakterie. Jako pierwszy syntetyczny genom bakteryjny stworzył w roku 2010 dr Craig Venter.Drożdże są dużo bardziej skomplikowane – mają jądro komórkowe, są spokrewnione z roślinami i zwierzętami, a nawet posiadają 2 tys. genów identycznych z ludzkimi. Dlatego też stworzenie przez międzynarodowy zespół naukowców syntetycznego chromosomu III, pierwszego z 16 chromosomów drożdży jest ważnym osiągnieciem biologii syntetycznej. Oryginalne geny zostały zastąpione sztucznymi wersjami, a gotowy chromosom z powodzeniem włączono do komórki drożdży. Zmodyfikowane drożdże są w stanie się rozmnażać, co oznacza sukces. W ciągu kilku lat powstać ma cały komplet chromosomów drożdży.
Nowy chromosom, znany jako SynIII składa z 273 871 par zasad DNA – to mniej niż oryginalne 316 667 par. Naukowcy usunęli bowiem powtarzające się sekcje oryginalnego DNA oraz tak zwane „śmieciowe” DNA, które nie koduje żadnych białek. Chromosom zyskał nowe funkcje. Jedną z nich jest chemiczny przełącznik, pozwalający tworzyć tysiące różnych wariantów, co ułatwia manipulacje genetyczne.
Termin “biologia syntetyczna” (synthetic biology) wprowadził do języka nauki polski genetyk Wacław Szybalski. W roku 1974 pisał: „Aż do teraz pracowaliśmy nad opisową fazą biologii molekularnej (...). Jednakże prawdziwym wyzwaniem jest wkroczenie do fazy badań obejmujących biologię syntetyczną. Będziemy wymyślać nowe elementy kontrolne i wprowadzać je do genomów lub tworzyć od podstaw nowe genomy. Będzie to pole do popisu o niczym nie ograniczonym potencjale badawczym i praktycznie brak żadnych ograniczeń względem tworzenia nowych, lepszych układów regulacyjnych i w końcu (...) całych syntetycznych organizmów (...). Nie mam obaw co do tego, że da to początek ekscytującym, nowatorskim ideom, (...) w dziedzinie całej biologii syntetycznej.”
Zmodyfikowane drożdże są o tyle interesujące z praktycznego punktu widzenia, że mogą być wykorzystane procesach przemysłowych (nie tylko do wydajniejszej produkcji alkoholu). Jedna z kalifornijskich firm już zastosowała zmodyfikowany metodami biologii syntetycznej szczep drożdży do wytwarzania artemizyny, składnika leków przeciwmalarycznych.
Źródło: www.pap.pl
Tagi: chromosom, biologia syntetyczna, lab, laboratorium, biologia molekularna
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje