Wyniki badań żywieniowych niezmiennie pokazują, że w przypadku osób spożywających duże ilości owoców i warzyw ryzyko zapadnięcia na choroby przewlekłe, takie jak choroby serca czy nowotwory, jest niższe. Naukowcy z projektu BACCHUS pokazali teraz dokładnie, jak to się dzieje. Naturalnie występujące w zielonej herbacie i jabłkach związki chemiczne – nazywane polifenolami – blokują molekuły sygnałowe zwane VEGF, które mogą wywołać arteriosklerozę (odkładanie się blaszek miażdżycowych wewnątrz tętnic). Pękające blaszki miażdżycowe mogą doprowadzić do zawału serca i udaru.

Choroby układu krążenia to główna przyczyna chorobowości i umieralności w Europie, a łatwo mierzalne czynniki ryzyka (takie jak ciśnienie krwi i cholesterol) są celem międzynarodowych programów zdrowotnych. Rosnące zainteresowanie polifenolami, których spożycie – jak wykazano – wpływa korzystnie na zdrowie, otwiera obszar o znaczącym potencjale dla sektora żywności i suplementów, a nawet dla branży farmaceutycznej.

Na podstawie komórek pochodzących z naczyń krwionośnych człowieka naukowcy ustalili, że niskie stężenie niektórych polifenoli z zielonej herbaty i jabłek może blokować aktywność sygnałową VEGF. Zespół BACCHUS jako pierwszy wykazał, że polifenole blokują te molekuły na poziomie, który można zaobserwować w krwiobiegu po zjedzeniu żywności bogatej w polifenole. Naukowcy niespodziewanie skonstatowali, że polifenole aktywują inny, enzymatyczny układ sygnałowy, który powoduje wydzielanie się tlenku azotu we krwi, co sprzyja rozszerzaniu naczyń krwionośnych i zapobiega uszkodzeniom.

Badacze przeanalizowali także wydzielanie aminokwasów w czasie peklowania mięsa na sucho. Odkryli, że niektóre peptydy powodują zwiotczenie tętnic, przez co obniżają ciśnienie krwi i ograniczają dalszy rozwój arteriosklerozy.

Te ustalenia posłużyły partnerom czteroletniego projektu BACCHUS, nad którym prace rozpoczęły się w październiku 2012 r., do pogłębienia naszej wiedzy o bioaktywnych substancjach występujących w żywności spożywanej powszechnie w Europie. Od tamtej pory opracowane zostały narzędzia mające umożliwić europejskim przedsiębiorstwom pełne wykorzystanie właściwości zdrowotnych polifenoli, aby ich dobroczynne działanie odczuli konsumenci.

Na dzień dzisiejszy w skład zestawu narzędzi wchodzi platforma e-learningowa, zaprojektowana w celu upowszechniania badań prowadzonych w ramach projektu oraz informacji wśród partnerów, a także MŚP i społeczeństwa. Przygotowane zostały także wytyczne do najlepszych praktyk w zakresie dokumentacji oświadczeń zdrowotnych. Dokumenty te mają w zamyśle służyć za użyteczne materiały tym wszystkim, którzy starać się będą o uzyskanie zatwierdzenia oświadczenia zdrowotnego dla jakiegoś produktu. W ramach tych wytycznych zapewnione będzie doradztwo w zakresie projektowania badań, których przedmiotem są interwencje dietetyczne u ludzi, odpowiednio do kategorii wnioskowanego oświadczenia zdrowotnego.

Powstał także przyjazny dla użytkownika, sprawny i elastyczny interfejs, aby pomóc naukowcom przeszukiwać i wydobywać dane z bazy danych eBASIS. Ciesząca się międzynarodowym uznaniem baza zawiera aktualne i zweryfikowane informacje naukowe na temat składu i korzyści zdrowotnych, jakie zapewniają bioaktywne związki chemiczne w żywności.

Nowy interfejs umożliwi także naukowcom dostęp do informacji o żywności i bioaktywnych związkach chemicznych spożywanych przez osoby dorosłe w Zjednoczonym Królestwie, Irlandii i Hiszpanii, aby móc ustalić, czy ilości żywności lub związków chemicznych wymagane dla uzyskania deklarowanego działania są realnie osiągalne w kontekście aktualnych nawyków żywieniowych.

Zespół BACCHUS nadal będzie publikować wyniki swoich badań w recenzowanych czasopismach naukowych oraz prezentować swoje prace badawcze na kongresach naukowych. Zakończenie projektu zaplanowano na wrzesień 2016 r.