Zwykło się uważać, że ludzkie możliwości węchowe nie są zbyt imponujące w porównaniu z możliwościami innych ssaków. Jednak naukowcy z Instytutu Karolinska w Szwecji wykazali, że osoby uczestniczące w bardzo stresującej sytuacji (np. będące świadkami przestępstwa) potrafią zachować w pamięci zapach drugiego człowieka i na tej podstawie go później zidentyfikować (DOI: 10.3389/fpsyg.2016.00713).

"Podczas okazania policja często korzysta z pomocy świadków naocznych, a także świadków nausznych, ale nigdy nie wzywa świadków opierających się na zmyśle węchu. Chcieliśmy sprawdzić, czy ludzie są w stanie zidentyfikować przestępców po zapachu ich ciała" – wyjaśnia jeden z badaczy prof. Mats Olsson.

Pracownicy uniwersytetu prezentowali ochotnikom filmy przedstawiające moment dokonywania przestępstwa lub neutralne sceny. Jednocześnie rozpylali w pomieszczeniu określony zapach i informowali badanych, że jest to zapach sprawcy przestępstwa. Następnie prosili uczestników, aby spośród pięciu innych zapachów wybrali ten, który należał do przestępcy. Badani poprawnie identyfikowali zbrodniarza w 70 proc. przypadków.

"Rezultaty przerosły moje oczekiwania. Co ciekawe, uczestnicy byli lepsi w zapamiętywaniu i identyfikowaniu zapachów, które były wpisane w przetwarzanie emocji" – komentuje Olsson.

Podczas kolejnych sesji badawczych naukowcy manipulowali poszczególnymi czynnikami – liczbą towarzyszących zapachów (od 3 do 8), czasem upływającym od chwili prezentacji zapachu do momentu jego późniejszej identyfikacji (od 15 minut do 7 dni). Jak można się domyślić, wraz ze wzrostem liczby zapachów lub wydłużeniem okresu dzielącego prezentację zapachu od jego rozpoznania, zdolność badanych do identyfikacji właściwej osoby spadała.