Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X

Naukowy styl życia

Nauka i biznes

Strona główna Informacje
Dodatkowy u góryTESTO

Swift mierzy odległość do błysków gamma

W listopadzie 2004 roku wystartowała sonda NASA o nazwie Swift, której głównym zadaniem jest rejestracja błysków gamma. Błyski te to jedne z najbardziej energetycznych zjawisk we Wszechświecie.

Mimo swojej mocy, błyski gamma są trudne do uchwycenia, bowiem czasy ich trwania zawierają się od kilku sekund do jednej minuty. Poświata po tych zjawiskach, widoczna w promieniach Rentgena, dziedzinie optycznej i radiowej, może być obserwowana od kilku dni do kilku tygodni. Oczywiście musimy przy tym wiedzieć gdzie patrzeć.

Tak ogromne źródło energii powstaje w zasadzie tylko w momencie kolapsu zwykłej masywnej gwiazdy do gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury, co kończy się ogromnym wybuchem supernowej. Typowa ilość światła wyemitowana w błysku gamma wiąże się z przemianą około 1 proc. masy Słońca w czystą energię. Dla porównania, energia wyzwolona w wybuchu współczesnej bomby atomowej, odpowiada przemianie około 1 grama materii. Mówiąc bardziej obrazowo, błysk gamma wyzwala tyle energii co wybuch 10 do potęgi 31 (jest to liczba 1 z 31 zerami) bomb atomowych.

Według najnowszych teorii, większość energii kolapsującej gwiazdy jest emitowana w postaci wąskiej strugi materii i promieniowania tzw. dżetu. Cząstki w tej strudze poruszają się z prędkością bliską prędkości światła i w odległości 100 milionów kilometrów od centrum kolapsu oddają swoją energię w postaci wysokoenergetycznego promieniowania gamma, które my obserwujemy jako błysk.

Główny instrument satelity Swift - Burst Alert Telescope (BAT), jest w stanie wykrywać i rejestrować około dwóch błysków gamma na tydzień określając ich położenie z dokładnością 1-4 sekund kątowych. Informacja ta w ciągu 20 sekund jest przesłana do ziemskich teleskopów "polujących" na poświaty po błyskach gamma, a także służy do natychmiastowego przekierowania satelity tak, aby błysk leżał w polu widzenia X-ray Telescope (XRT) i UltraViolet/Optical Telescope (UVOT), czyli innych instrumentów sondy pracujących odpowiednio w promieniach Rentgena i w ultrafiolecie. Dzięki temu sam błysk jest śledzony w prawie całym zakresie widma elektromagnetycznego.

Właśnie dzięki UVOT udało się zmierzyć odległość do dwóch ostatnio zarejestrowanych błysków gamma: GRB 050318 i GRB 050319, których nazwy wskazują, że odnotowano je 18 i 19 marca. Dzięki obserwacjom satelity Swift udało się wyznaczyć ich przesunięcia ku czerwieni, które wynoszą odpowiednio 1.44 i 3.24, co odpowiada odległościom 9.2 i 11.6 miliardów lat świetlnych.

Jak dotychczas Swift zarejestrował 24 błyski, lecz GRB 050318 był pierwszym, dla którego udało się zaobserwować poświatę ultrafioletową przy pomocy UVOT.

PAP
Skomentuj na forum


Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Recenzje




NCBR: 5,5 mld na nowatorskie projekty
19-01-2017

NCBR: 5,5 mld na nowatorskie projekty

Ponad 5 mld zł na nowatorskie projekty w 2016 roku rozdysponowało Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), kolejne 5,5 mld złotych zostanie przyznanych w 2017 roku.

Liczba kobiet w nauce rośnie bardzo wolno
19-01-2017

Liczba kobiet w nauce rośnie bardzo wolno

Statystyki pokazują ogromne dysproporcje w obecności obu płci w naukach ścisłych. Kobiety zajmują zaledwie ok. 10 proc. najwyższych stanowisk akademickich.

Rola neuronów wstawkowych
19-01-2017

Rola neuronów wstawkowych

Poznanie oddziaływań poszczególnych neuronów ze sobą nawzajem i z ośrodkowym układem nerwowym jest niezwykle istotne.

Papryczka chili przedłuża życie
19-01-2017

Papryczka chili przedłuża życie

Regularne spożywanie czerwonej papryczki chili może przedłużyć życie – wynika z badań opublikowanych przez „PLOS ONE”.

znajdz nas na fcb
Informacje dnia: Inżynieria procesowa w terapiach nowotworowych II konkurs ERA-NET Neuron Cofund NCBR: 5,5 mld na nowatorskie projekty II konkurs w ramach ERA-CVD Cardiovascular Diseases Liczba kobiet w nauce rośnie bardzo wolno Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej Inżynieria procesowa w terapiach nowotworowych II konkurs ERA-NET Neuron Cofund NCBR: 5,5 mld na nowatorskie projekty II konkurs w ramach ERA-CVD Cardiovascular Diseases Liczba kobiet w nauce rośnie bardzo wolno Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej Inżynieria procesowa w terapiach nowotworowych II konkurs ERA-NET Neuron Cofund NCBR: 5,5 mld na nowatorskie projekty II konkurs w ramach ERA-CVD Cardiovascular Diseases Liczba kobiet w nauce rośnie bardzo wolno Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Warszawskie Stowarzyszenie Biotechnologiczne (WSB) „Symbioza” Obywatele Nauki NeuroSkoki Biomantis Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA BIOOPEN 2016 QDAY Mlodym Okiem Nanotechnologia Lodz Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja „Pomiędzy naukami – zjazd fizyków i chemików” WIMC WARSZAWA 2016 Konferencja Biomedyczna Projektor Jagielloński Instytut Lotnictwa EuroLab