Telekonferencja o Europejskim Laboratorium Fizyki Cząstek
Ośrodek jest nastawiony na prowadzenie badań podstawowych w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych i w tych działach fizyki jądrowej, które badają podstawowe prawa przyrody.
Laboratorium leży nieopodal Genewy. Na powierzchni około 600 ha mieści potężne akceleratory - urządzenia do przyspieszania cząstek elementarnych.
Konwencję o utworzeniu CERN ratyfikowano pół wieku temu. Dziś ośrodek tworzy 20 państw. Polska współpracuje z CERN od lat, ale pełnoprawnym członkiem jest od 1991 roku.
Obecnie na około 2,5 tys. pracowników etatowych CERN zatrudnia 27 Polaków. Jest też wielu polskich współpracowników i stypendystów.
"Przyjęcie Polski do CERN przyniosło nam wielkie korzyści - mówi prezes Państwowej Agencji Atomistyki, prof. Jerzy Niewodniczański. - Grupy polskich uczonych mają możliwość codziennej pracy w międzynarodowym środowisku. Jest to też dobry sposób na prezentację polskich umysłów".
Prof. Michał Turała z IFJ PAN w Krakowie zwraca jednak uwagę, że Polska nie wykorzystuje szansy, jaką jest finansowanie większej liczby stypendiów w laboratoriach CERN dla młodych uczonych.
"Uczestnicząc w eksperymentach CERN nie jesteśmy tylko osobami, które gdzieś coś realizują. Często kierujemy pracami w tym ośrodku" - dodaje prof. Jan Pluta z Politechniki Warszawskiej.
Wiele odkryć dokonanych w CERN znalazło praktyczne zastosowanie. "Największe z tych osiągnięć to format stron internetowych www - światowa sieć, która pomaga nam w mgnieniu oka łączyć się z resztą świata" - zaznacza prof. Niewodniczański.
Dr Tadeusz Kurdyka z CERN zwraca uwagę, że laboratorium jest dobrym przykładem na generowanie przez badania podstawowe szeregu dodatkowych zastosowań praktycznych.
Do tych zastosowań należy np. rozwój całej klasy materiałów nadprzewodzących, tworzenie nowych typów kryształów, rozwijanie nowych typów układów elektronicznych.
Zastosowania przynoszą też prace nad nowym akceleratorem LHC (Wielki Zderzacz Hadronowy), wymagające uwzględnienia technik na najwyższym poziomie i rozwijania najnowszych technologii.
Nowy akcelerator będzie wymagał obsługi olbrzymiej liczby danych. "Dlatego powstaje sieć GRID, która na nowy sposób połączy rozproszone zasoby komputerowe" - opowiada dr Kurdyka.
Technologie opracowane w CERN stosuje się w monitoringu radiologicznym, w kontroli na lotniskach, w usprawnianiu diagnostyki medycznej.
W przyszłości mogą być wykorzystane w tzw. terapii hadronowej (opartej na zastosowaniu np. protonów i jonów węgla), która może zastąpić obecną terapię antynowotworową.
Budżet CERN w 2004 r. wynosi około 1,3 mld franków szwajcarskich. Tworzą go składki państw członkowskich, proporcjonalne do ich PKB. Do tej puli Polska wniosła ostatnio nieco poniżej 2 proc.
PAP - Nauka w Polsce, Anna Zdolińska
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje