Czy leki z polskich laboratoriów zakończą erę antybiotyków?
Badania prowadzone są wspólnie przez Instytut Chemii Organicznej PAN w Warszawie, a także Instytut Chemii Przemysłowej w Warszawie oraz Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie.
"Klasyczne antybiotyki stają się coraz mniej skuteczne, ponieważ powstaje coraz więcej opornych szczepów bakterii i grzybów" - tłumaczy kierująca projektem doc. Zofia Urbańczyk-Lipkowska z IChO. - "Dlatego konieczne jest poszukiwanie nowych leków przeciwdrobnoustrojowych - o innej strukturze, ale takich samych funkcjach jak antybiotyki".
Jeśli badania zakończą się pomyślnie, nowe leki znajdą zastosowanie w leczeniu infekcji wywoływanych przez bakterie oraz zakażeń zewnętrznych (np. ran) - zdradzają naukowcy. Środki te byłyby też przydatne w sterylizacji pomieszczeń i produkcji środków opatrunkowych oraz sprzętu chirurgicznego bezpieczniejszych niż dotychczasowe.
Jednym z obiecujących kierunków poszukiwań są pochodne wyższych związków białkowych, naturalnie występujących w organizmach, które spełniają rolę taką jak antybiotyki. Związki te nazywa się "defensynami".
"Niestety, są to związki bardzo duże i mało trwałe. Powoduje to ogromne ograniczenia, chociażby cenowe. Poszukiwane są związki o stosunkowo małej cząsteczce, które mogłyby symulować duże białka naturalne" - mówi Urbańczyk-Lipkowska.
Zespół polskich naukowców zaproponował oryginalne związki, oparte na rozprzestrzeniającej się jak gałęzie drzewa strukturze, zwane dendrymerami. Jak tłumaczy Urbańczyk-Lipkowska, dzięki ich rozgałęzionej budowie możliwe jest odtworzenie aktywnej struktury naturalnych defensyn w stosunkowo małej cząsteczce.
W przeciwieństwie do badań prowadzonych przez inne grupy, badane przez Polaków dendrymery to cząsteczki małe, a przez to tanie w procesie syntezy i oczyszczania. Ich struktura zaprojektowana jest w taki sposób, aby możliwe było oddziaływanie z błonami komórkowymi bakterii chorobotwórczych i ich niszczenie.
Skuteczność tych cząsteczek polscy naukowcy przetestowali już - na będących przyczyną groźnych zatruć pokarmowych bakteriach Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) i Escherichia coli (pałeczka okrężnicy) oraz na grzybie Candida albicans, wywołującym choroby błon śluzowych jamy ustnej, narządów wewnętrznych, ośrodkowego układu nerwowego i węzłów chłonnych.
"Testy wykazały, że aktywność cząsteczek w walce z tymi patogenami jest wysoka" - informuje Urbańczyk-Lipkowska. - "Oprócz znacznie mniejszych kosztów syntezy związki te mają jeszcze inne ważne zalety - są odporne na czynniki biologiczne. Powoduje to, że możliwości ich stosowania mogą być bardzo szerokie".
Przed Polakami jeszcze wiele lat badań, nim związki te zostaną uznane za skuteczne, bezpieczne dla człowieka i wdrożone do produkcji. Warto jednak prowadzić te badania. Na świecie trwa naukowy wyścig kto pierwszy opracuje farmaceutyczną alternatywę dla konwencjonalnych antybiotyków.
"Jak dotąd na światowy rynek nie trafił jeszcze żaden taki lek oparty na dendrymerach" - mówi Urbańczyk-Lipkowska. - "W Stanach Zjednoczonych i Australii prowadzone są jednak intensywne badania w tym zakresie. Do badań klinicznych zakwalifikowano już dendrymeryczne specyfiki do walki z AIDS i wirusem opryszczki" - dodaje.
PAP - Nauka w Polsce, Joanna Poros
Skomentuj na forum
wstecz Podziel się ze znajomymi
16-03-2026
Ekspert: szkodliwość kawy jest mitem
Wyniki najnowszych badań wykazuje liczne korzyści zdrowotne.
16-03-2026
Otyłość to przewlekła choroba cywilizacyjna dotykająca miliony...
Coraz częściej diagnozowana jest u dziec.
16-03-2026
COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia
Sześć lat od wybuchu pandemii COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia.
09-03-2026
Badacze przeanalizowali diagnozy schizofrenii u dzieci i młodzieży...
Liczba nowych diagnoz w Polsce pozostaje stabilna,.
09-03-2026
Analiza głosu z użyciem AI może wspierać diagnostykę chorób serca
Sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie w diagnostyce.
09-03-2026
Sześć milionów Polaków choruje na przewlekłe choroby płuc
Powiedziała PAP dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.
Recenzje