Podsumowanie Światowego Roku Fizyki w Polsce
W 1905 r., równolegle z obroną doktoratu, Einstein opublikował trzy przełomowe prace. Pierwsza z nich poświęcona była szczególnej teorii względności. Druga zawierała dowód na istnienie fotonów, trzecia opisywała naturę ruchów Browna. Także wtedy powstało słynne równanie, opisujące związek między masą a energią (E=mc2). Ponadto, w kwietniu 2005 roku minęło 50 lat od śmierci słynnego fizyka.
W 2005 r. zorganizowano w Warszawie międzynarodową konferencję "Foton - pierwsze sto lat i przyszłość", poświęconą einsteinowskiej przełomowej teorii istnienia cząstek światła i jej rozwojowi. Wśród gości znajdowali się najwybitniejsi specjaliści w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych, m.in. prof. David Gross, który w 2004 roku wraz z kolegami otrzymał nagrodę Nobla za odkrycie asymptotycznej swobody w oddziaływaniach silnych.
Jednym z najbardziej spektakularnych punktów obchodów Światowego Roku Fizyki była także świetlna sztafeta, w której ludzie z całego świata przekazywali sobie sygnał świetlny w taki sposób, aby impuls otoczył kulę ziemską.
Sztafeta ruszyła z amerykańskiego miasta Princeton, w którym mieszkał Einstein, 18 kwietnia wieczorem (w rocznicę śmierci fizyka). W Polsce świetlne sygnały przekazywało sobie około 800 osób. Uczestnicy zabawy stali w wyznaczonych punktach i po zobaczeniu światła z poprzedniego stanowiska natychmiast zapalali swoje i w ten sposób przekazywali impuls dalej.
Także w kwietniu ukazało się pierwsze polskie wydanie najsłynniejszych prac Einsteina, zebranych w tomie "5 prac, które zmieniły oblicze fizyki".
Wydarzeniem było również premierowe wykonanie utworu "Sinfonia de motu" (Symfonia o ruchu) Wojciecha Kilara, skomponowanego z okazji Światowego Roku Fizyki. Dzieło zamówili polscy naukowcy dla uświetnienia tegorocznego ogólnopolskiego Zjazdu Fizyków. "Sinfonia de motu" została pierwszy raz wykonana 12 września w Filharmonii Narodowej w Warszawie. W liście do uczestników zjazdu kompozytor napisał, że symfonię traktuje jako "swoisty prezent i hołd jednocześnie dla polskiej fizyki, polskich fizyków i dla fizyki w ogóle".
Zbieg okoliczności sprawił, że w marcu, w roku obchodów Światowego Roku Fizyki, jeden z polskich naukowców otrzymał prestiżową nagrodę Europejskiego Towarzystwa Fizycznego. Prof. Tomasz Dietl został uhonorowany za swoje badania dotyczące półprzewodników, które stały się podstawą nowej dziedziny wiedzy - spintroniki. W świecie naukowym panuje opinia, że laureaci tego wyróżnienia często dostają później nagrodę Nobla.
Swego rodzaju podsumowaniem roku była konferencja "Oblicza fizyki - między fascynacją a niepokojem. Rola fizyki w rozwoju naszej cywilizacji i kultury", zorganizowana 2 grudnia w Katowicach. Wzięli w niej udział naukowcy i artyści. Jednym z wniosków ze wspólnej debaty była myśl, że fizyka poprzez zadawanie pytań fundamentalnych zmusza nas do refleksji na tematy najistotniejsze, dotykające esencji naszej egzystencji.
PAP – Nauka w Polsce, Urszula Jabłońska
Skomentuj na forum
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje