Kod genetyczny topoli rozszyfrowany
Ostatecznie naukowcy rozszyfrowali po raz pierwszy w historii cały genom drzewa – topoli z gatunku Populus carpa.
W efekcie zidentyfikowano ponad 45 tys. genów topoli. Określono też, że na jej 19 chromosomach znajduje się „zaledwie” 485 mln par zasad. Zasady są „literami” budującymi kod DNA.
Dla porównania, sosna ma ich około 50 razy więcej. Jednocześnie Arabidopsis, czyli rzodkiewnik, będący dla genetyków roślinnym królikiem doświadczalnym – a którego kod genetyczny złamano sześć lat temu – ma cztery razy mniej par zasad niż topola.
Korzystając z zaawansowanych programów komputerowych naukowcy porównali genom topoli z genami rzodkiewnika. Ustalili, że dla około 10 proc. genów topoli w genomie rzodkiewnika nie ma homologów (genów o wspólnym ewolucyjnym pochodzeniu). Takie porównanie jest pierwszym krokiem w kierunku ustalenia różnic genetycznych pomiędzy drzewem a rośliną zielną.
Ponieważ genom topoli jest stosunkowo nieduży, posłuży w przyszłych badaniach jako model drzewa.
Posiadając nowe dane biolodzy molekularni będą dociekać, za co odpowiadają poszczególne geny. Jest szansa, że ich praca dostarczy bogactwa informacji na temat funkcjonowania drzewa. Wbrew pozorom ma to spore znaczenie, ponieważ liczne reakcje i funkcje u roślin – a zatem i drzew – odbywają się na tej samej zasadzie, co u ludzi i zwierząt.
Badania topoli mogą dać też bardzo wymierne korzyści, np. można je zastosować do produkcji bioetanolu. Wytwarza się go z głównych składników drewna – celulozy i hemicelulozy. Związki te są obecne w zdrewniałych ścianach komórkowych, skąd trudno je wyodrębnić. Naukowcy sprawdzają teraz, które geny odpowiadają za formowanie się drewna. W przyszłości można będzie genetycznie zmienić sposób formowania się ściany komórkowej, co ułatwi dostęp do celulozy i hemicelulozy.
Znajomość genomu topoli może też mieć znaczenie ekologiczne. Przyszłe modyfikacje genetyczne mogą sprawić, że drzewa wydajniej wykorzystają gaz cieplarniany – atmosferyczny dwutlenek węgla. Nowe odmiany drzew można też będzie lepiej przystosować do produkcji papieru.
PAP
Skomentuj na forum
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje