Pożegnanie z chromem, czyli polski wkład w nowe technologie powlekania metali
CHRONIĆ STAL, CHRONIĄC LUDZI
Celem projektu badawczego MULTIPROTECT, realizowanego od 2005 roku, jest dostarczenie nowoczesnych rozwiązań potrzebnych europejskiej gospodarce. Bierze w nim udział 31 instytucji partnerskich - jednostek badawczych pracujących dla przemysłu i szkół wyższych. Kierownictwo naukowe sprawuje Leibniz-Institut für Neue Materialien (INM) in Saarbrücken w Niemczech.
Politechnika Szczecińska koordynuje jeden z podprojektów, którego celem jest opracowanie technologii wytwarzania bezpiecznych powłok ochronnych na stali.
„Powłoki te mają zastąpić powłoki chromowe dotychczas stosowane w przemyśle lotniczym, motoryzacyjnym i innych gałęziach przemysłu maszynowego” – tłumaczy dr Biedunkiewicz.
POŻEGNIAĆ RAKOTWÓRCZY CHROM
Jak wyjaśnia badaczka, chrom znajduje się w środowisku w dużych ilościach, pod postacią jonów VI-wartościowych. Badania wykazały, że jego związki są bardzo szkodliwe dla ludzi i środowiska naturalnego.
„Związki chromu, używane powszechnie do ochrony przed korozją, powodują zmiany chorobowe w organizmach żywych na poziomie komórkowym, a nawet zmiany DNA, przez co przyczyniają się do rozwoju chorób nowotworowych. Dlatego naukowcy na całym świecie dążą do wyeliminowania technologii związanych z chromowaniem” – podkreśla badaczka.
Prace Biedunkiewicz mają dostarczyć przemysłowi jakościowo nowe, bezpieczne powłoki o podobnych do chromu właściwościach antykorozyjnych i odporne na ścieranie.
KOSZTOWNE TECHNOLOGIE
Opracowywane w Szczecinie materiały będą powłokami nanokompozytowymi. Ich syntezy dokonuje się na bazie oryginalnej metody, wypracowanej przez badaczkę wspólnie z prof. dr hab. inż. Mieczysławem Wysieckim (b. rektor Politechniki Szczecińskiej).
Jak wyjaśnia dr Biedunkiewicz, prace te ograniczają się do prac naukowo-badawczych. „Nasz wysiłek w projekcie skoncentrowany jest na technologii wytwarzania nanocząstek i ocenie ich właściwości, a w dalszym etapie przygotujemy optymalizację produkcji i analizę kosztów ich wytwarzania” – wyjaśnia naukowiec.
Prace badawcze zaplanowano na cztery lata. Pierwsza faza zakończy się w 2007 roku. Wówczas projekt wejdzie w etap badań pilotażowych, w przystosowanych do tych celów laboratoriach zakładów przemysłowych. Badania przeniesienia skali z laboratoryjnej na skalę techniczną realizowane będą m. in. w zakładach przemysłu lotniczego, gdzie sprawdzone zostaną technologie opracowane w ramach projektu.
WYSOKA OCENA POLSKICH BADAŃ
„Wygląda na to, że wytwarzane u nas nanocząstki mają bardzo dobre właściwości. Wszystko jednak zostanie poddane ostatecznej ocenie w kolejnym etapie realizacji projektu. Koszty wytwarzania nanocząstek są wysokie. Naszą rolą jest doprowadzenie do tego, żeby technologia była jak najtańsza” – tłumaczy dr Biedunkiewicz.
Wybór technologii odbywa się w oparciu o kryteria jakości powłok oraz opłacalności procesu ich wytwarzania. Badaczka jest jednak optymistką. „Jeżeli nie uda nam się wygrać, wyniki badań staną się własnością konsorcjum; jesteśmy dobrze oceniani, więc możemy liczyć na współpracę w dalszych etapach lub w ramach innego projektu. Jeśli nasze materiały przejdą do etapu wdrożeń, będziemy współuczestniczyli w rozwoju tej technologii w skali przemysłowej” – mówi autorka technologii.
Zdaniem dr Biedunkiewicz, pieniądze z VI Programu Ramowego to dla polskiego środowiska akademickiego szansa wejścia w obszar nowoczesnych badań materiałowych i podwyższenia poziomu badań naukowych.
PAP – Nauka w Polsce, Karolina Olszewska
Skomentuj na forum
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje