Od 1999 roku Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization — WHO) oraz Agencja Kontroli i Zwalczania Chorób (Centers for Disease Control and Prevention — CDC), we współpracy z organizacjami partnerskimi, pracują nad wdrożeniem globalnego systemu kontroli spożycia tytoniu — Global Tobacco Surveillance System (GTSS). System ten poszerza możliwości poszczególnych krajów w zakresie projektowania, wdrażania i oceny kompleksowych programów antytytoniowych. Globalne Badanie Dotyczące Używania Tytoniu przez Osoby Dorosłe (Global Adult Tobacco Survey — GATS) zostało włączone do systemu GSS. Badanie to jest wspierane przez Fundację Bloomberga (Bloomberg Philanthropies) w ramach Światowej Inicjatywy na Rzecz Ograniczenia Używania Tytoniu (Bloomberg Global Initiative to Reduce Tobacco Use) (6). Partnerem Fundacji Bloomberga przy realizacji badania GATS jest WHO, Agencja Kontroli i Zwalczania Chorób (Center for Disease Control and Prevention — CDC), Fundacja Agencji Kontroli i Zwalczania Chorób (CDC Foundation — CDCF), Szkoła Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Johna Hopkinsa (Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health — JHSPH), a także kraje biorące udział w badaniu. Światowa Organizacja Zdrowia pełni rolę kierowniczą i koordynującą na szczeblu globalnym, regionalnym i krajowym. W celu sprawnej realizacji GATS w Polsce WHO powołała Koordynatora Globalnego Badania Używania Tytoniu Wśród Dorosłych. Do zadań Krajowego Koordynatora GATS w naszym kraju należy między innymi kierowanie projektem i koordynowanie go na wszystkich szczeblach, monitorowanie postępów w implementacji projektu i opracowywanie raportów na ten temat, pomoc merytoryczna przy realizacji badania oraz współpraca ze wszystkimi partnerami międzynarodowymi badania GATS, w tym także z innymi krajami realizującymi to badanie.

Badanie to polega na zbieraniu danych dotyczących używania tytoniu w krajach o niskich i średnich dochodach, które mają najwyższe wskaźniki palenia tytoniu, a także śledzeniu postępów osiąganych przez te kraje w realizacji programów anty-tytoniowych. Dane z badania GATS pozwolą na wyliczenie przekrojowych szacunków dotyczących szerokiego zakresu zachowań związanych z paleniem tytoniu, a następnie porównanie ich w odniesieniu do wszystkich krajów biorących udział w badaniu. Ponadto, chociaż kwestie dotyczące finansowania kolejnych edycji badania nie zostały jeszcze sfinalizowane, w zamyśle badanie GATS ma być okresowo powtarzane w ciągu kilku najbliższych lat. Dzięki temu badacze uzyskają dodatkowe dane do oceny wpływu różnych kampanii anty-nikotynowych i inicjatyw podejmowanych w poszczególnych krajach na stan zagrożenia chorobami odtytoniowymi. Obecne w pierwszej edycji badania GATS bierze udział kilkanaście państw. Pięć z nich włączono do pierwszej fazy projektu, rozpoczynającej się w 2008 roku. Są to: Bangladesz, Egipt, Meksyk, Tajlandia oraz Turcja. Prace badawcze w pozostałych dziesięciu krajach mają się rozpocząć w roku 2008 lub 2009. W skład tej grupy wchodzą następujące państwa: Brazylia, Chiny, Indie, Indonezja, Pakistan, Filipiny, Polska, Rosja, Ukraina oraz Wietnam. W Polsce implementację GATS rozpoczęto w 2008 roku.

Do przeprowadzenia badania GATS wytypowano Centrum Onkologii Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Pentor Research International oraz Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Powołano także Komitet Koordynujący GATS. Zgodnie z dokumentami programowymi GATS Komitet Koordynujący ma na celu zapewnienie najwyższej, jakości implementacji projektu GATS poprzez fachowy nadzór nad procesem wdrożenia badania w Polsce. W skład Komitetu Koordynującego GATS w Polsce wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, agencji implementujących badanie, Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz przedstawiciele Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS).

Autor : Jan Bondar

---

wstecz Podziel się ze znajomymi