Diagnostyka w kierunku zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2
Spośród procedur dotyczących metod walki z koronawirusem za najważniejsze działanie specjaliści uznają badania diagnostyczne. Im większa populacja osób objęta testowaniem w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, tym bardziej skuteczne zarządzanie krajowym (lokalnym) systemem zdrowia podczas epidemii. Badania diagnostyczne użyteczne są w dwojaki sposób: 1) w badaniach przesiewowych oraz 2) diagnostyce zakażenia koronawirusem. Diagnostyka laboratoryjna stanowi jeden z najważniejszy aspektów walki z pandemią choroby korona wirusowej (COVID-19).
Im więcej zbadanych przesiewowo, tym większe prawdopodobieństwo znalezienia zakażonych osób, które przechodzą chorobę koronawirusową bezobjawowo, gdyż chorzy tacy zarażają innych w swoim otoczeniu. Wiedza o tym, umożliwia skuteczną izolację chorych, ich leczenie oraz efektywne ograniczenie przenoszenia wirusa. W diagnostyce zakażenia koronawirusem wykorzystuje się techniki molekularne PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy, ang. polymerase chain reaction) i PCR w czasie rzeczywistym (RT-PCR). Diagnostyka prowadzona jest w szpitalach zakaźnych i laboratoriach medycznych posiadających możliwość badań wirusologicznych.
Badanie diagnostyczne optymalnie skuteczne to takie, które jest:
- tanie
- łatwo dostępne
- powtarzalne
- charakteryzuje się wysoką czułością i swoistością.
Diagnostyka obecności koronawirusa
Kryteria laboratoryjne zakażenia SARS-CoV-2 dzielimy na kryteria przypadku potwierdzonego i prawdopodobnego. Kryteria przypadku potwierdzonego obejmują wykrycie kwasu nukleinowego z materiału klinicznego potwierdzone badaniem molekularnym na podstawie sekwencjonowania genomu wirusa. Materiałem do badań wirusologicznych są z wyboru próbki pobrane z dolnych lub górnych dróg oddechowych i krew. Próbki materiału klinicznego z dolnych dróg oddechowych mają większą wartość diagnostyczną niż próbki z górnych dróg oddechowych. Do potwierdzenia przypadku prawdopodobnego musi zostać spełnione co najmniej jedno z dwóch kryteriów: dodatni wynik testu w kierunku obecności koronawirusa i/ lub niejednoznaczny wynik badania wykrywającego kwas nukleinowy koronawirusa.
Materiał biologiczny do badań
- popłuczyny oskrzelikowo- pęcherzykowe (BAL)
- aspiraty przeztchawicze (TTA)
- nieindukowana plwocina
- aspirat z jamy nosowo- gardłowej
- wymaz z jamy nosowo- gardłowej i gardła
- pełna krew u niemowląt
Według zaleceń WHO każda osoba z podejrzeniem zakażania SARS-CoV-2 powinna być przebadana pod kątem potwierdzenia lub wykluczenia obecności koronawirusa. Materiał do badań powinien pobrany być w jak najkrótszym czasie od momentu podejrzenia zakażenia, niezależnie od wystąpienia objawów COVID-19. Wszystkie próbki materiału biologicznego pobranego do badań wirusologicznych należy uznać za potencjalnie zakaźne. Pracownicy ochrony zdrowia, którzy mają z nimi kontakt powinni rygorystycznie przestrzegać standardowych środków ostrożności.
Szybkie i ogólnie dostępne test na obecność koronawirusa mogą być pomocne w poszukiwaniu zakażonych. Dzięki odpowiednio skonstruowanym, czułym i swoistym badaniom diagnostycznym jesteśmy w stanie szybko wykryć nowe infekcje i zapobiegać ich rozprzestrzenianiu się. Powszechna i wydajna diagnostyka zakażeń SARS-CoV-2 pomaga zredukować transmisję wirusa przez zlokalizowanie łańcuchów i ognisk epidemii. Takie praktyczne zastosowanie badań diagnostycznych zostało przeprowadzone w krajach azjatyckich, jak np. w Korei Południowej, gdzie służby medyczne na szeroką skalę testują obywateli.
lek. Paweł J. Pawlica
Piśmiennictwo:
1) World Health Organization, https://www.who.int/
2) Wroczyńska A., Rymer W.: 2019-nCoV- nowy koronawirus z Chin. Med. Prakt., 2020; 2: 119-133.
Im więcej zbadanych przesiewowo, tym większe prawdopodobieństwo znalezienia zakażonych osób, które przechodzą chorobę koronawirusową bezobjawowo, gdyż chorzy tacy zarażają innych w swoim otoczeniu. Wiedza o tym, umożliwia skuteczną izolację chorych, ich leczenie oraz efektywne ograniczenie przenoszenia wirusa. W diagnostyce zakażenia koronawirusem wykorzystuje się techniki molekularne PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy, ang. polymerase chain reaction) i PCR w czasie rzeczywistym (RT-PCR). Diagnostyka prowadzona jest w szpitalach zakaźnych i laboratoriach medycznych posiadających możliwość badań wirusologicznych.
Badanie diagnostyczne optymalnie skuteczne to takie, które jest:
- tanie
- łatwo dostępne
- powtarzalne
- charakteryzuje się wysoką czułością i swoistością.
Diagnostyka obecności koronawirusa
Kryteria laboratoryjne zakażenia SARS-CoV-2 dzielimy na kryteria przypadku potwierdzonego i prawdopodobnego. Kryteria przypadku potwierdzonego obejmują wykrycie kwasu nukleinowego z materiału klinicznego potwierdzone badaniem molekularnym na podstawie sekwencjonowania genomu wirusa. Materiałem do badań wirusologicznych są z wyboru próbki pobrane z dolnych lub górnych dróg oddechowych i krew. Próbki materiału klinicznego z dolnych dróg oddechowych mają większą wartość diagnostyczną niż próbki z górnych dróg oddechowych. Do potwierdzenia przypadku prawdopodobnego musi zostać spełnione co najmniej jedno z dwóch kryteriów: dodatni wynik testu w kierunku obecności koronawirusa i/ lub niejednoznaczny wynik badania wykrywającego kwas nukleinowy koronawirusa.
Materiał biologiczny do badań
- popłuczyny oskrzelikowo- pęcherzykowe (BAL)
- aspiraty przeztchawicze (TTA)
- nieindukowana plwocina
- aspirat z jamy nosowo- gardłowej
- wymaz z jamy nosowo- gardłowej i gardła
- pełna krew u niemowląt
Według zaleceń WHO każda osoba z podejrzeniem zakażania SARS-CoV-2 powinna być przebadana pod kątem potwierdzenia lub wykluczenia obecności koronawirusa. Materiał do badań powinien pobrany być w jak najkrótszym czasie od momentu podejrzenia zakażenia, niezależnie od wystąpienia objawów COVID-19. Wszystkie próbki materiału biologicznego pobranego do badań wirusologicznych należy uznać za potencjalnie zakaźne. Pracownicy ochrony zdrowia, którzy mają z nimi kontakt powinni rygorystycznie przestrzegać standardowych środków ostrożności.
Szybkie i ogólnie dostępne test na obecność koronawirusa mogą być pomocne w poszukiwaniu zakażonych. Dzięki odpowiednio skonstruowanym, czułym i swoistym badaniom diagnostycznym jesteśmy w stanie szybko wykryć nowe infekcje i zapobiegać ich rozprzestrzenianiu się. Powszechna i wydajna diagnostyka zakażeń SARS-CoV-2 pomaga zredukować transmisję wirusa przez zlokalizowanie łańcuchów i ognisk epidemii. Takie praktyczne zastosowanie badań diagnostycznych zostało przeprowadzone w krajach azjatyckich, jak np. w Korei Południowej, gdzie służby medyczne na szeroką skalę testują obywateli.
lek. Paweł J. Pawlica
Piśmiennictwo:
1) World Health Organization, https://www.who.int/
2) Wroczyńska A., Rymer W.: 2019-nCoV- nowy koronawirus z Chin. Med. Prakt., 2020; 2: 119-133.
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje