Superobiektyw do mikroskopu
Przez typowy mikroskop można teoretycznie zobaczyć tylko obiekty o wielkości co najmniej równej długości fali światła. Dlatego nie daje się przez niego obserwować na przykład wirusów czy niektórych nanomateriałów. Zwykłe obiektywy mikroskopowe mają dodatni współczynnik załamania światła.
Jednak niektóre materiały kompozytowe mogą mieć ujemny współczynnik załamania - odchylają promień światła w przeciwna stronę niż szkło, plastik, kryształy czy woda. Teoretyczne podstawy takiej optyki stworzył pod 30 lat temu Rosjanin - fizyk Wiktor Veselago, a rozwinął kilka lat temu Brytyjczyk John Pendry. Zespół prof. Xianga Zhanga z uniwersytetu w Berkeley wykorzystał cienką warstwę srebra, która ma ujemny współczynnik załamania.
Dzięki temu można uwidocznić obiekty o wielkości zaledwie 1/6 długości fali świetlnej. Przy użyciu światła ultrafioletowego o długości fali 365 nanometrów udało się uzyskać wyraźny obraz nanodrucików o rozdzielczości około 60 nanometrów (milionowych części milimetra). W podobny sposób dałoby się obserwować ruch pojedynczych cząsteczek białka w żywej komórce. Mikroskopy elektronowe dają jeszcze wyższe powiększenia, ale nadają się tylko do martwych preparatów.
Oprócz zastosowań w mikroskopach, podobną technikę można by wykorzystać w telekomunikacji, przy produkcji mikroprocesorów czy do zwiększenia pojemności płyt DVD - na jednej płycie zmieściłoby się tyle informacji, ile ich zawiera największa na świecie Biblioteka Kongresu (119 milionów pozycji, 853 kilometry półek). Możliwa będzie dokładniejsza obserwacja z Ziemi odległych planet, a satelity szpiegowskie dostrzegą z kosmosu drobniejsze obiekty.
PAP
Skomentuj na forum
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje