Śmierć komórek nerwowych... z podniecenia
Glutaminian jest jednym z najważniejszych neuroprzekaźników układu nerwowego, ponieważ pełni ważną rolę w komunikowaniu się komórek nerwowych ze sobą. W nadmiarze jednak glutaminian staje się trujący - powoduje zwiększone pobudzenie neuronów zwane ekscytotoksycznością. Pobudzone komórki zaczynają wydzielać różne szkodliwe substancje, co nazywamy stresem oksydacyjnym. Powoduje to w konsekwencji programowaną śmierć tych komórek (apoptozę).
Stężenie glutaminianu i innych neuroprzekaźników z mózgu regulowane jest za pomocą białek transportowych. Wychwytują one nadmiar neuroprzekaźników z synaps, hamując dalsze pobudzanie komórek nerwowych. Brak odpowiednio działających białek transportowych powoduje ekscytotoksyczność i obumieranie neuronów, jak np. w przypadku choroby Alzheimera lub po udarze. Teraz naukowcy odkryli mutację w genie transportera glutaminianu, która może być odpowiedzialna za ekscytotoksyczność i obumieranie komórek nerwowych.
Okazało się, że pojedyncza zmiana w sekwencji w rejonie promotora genu EAAT2 (genu kodującego transporter dla glutaminianu) powoduje zmniejszenie ekspresji tego genu. Mutacja zmienia bowiem miejsce wiązania białka aktywującego ekspresję transportera EAAT2 w sekwencję, która wiąże białko hamujące ekspresję genu.
Mutacja występuje równie często u osób zdrowych, jak i tych po udarze mózgu. U osób po udarze, u których stwierdzono obecność mutacji w genie EAAT2, odnotowano nadmierne gromadzenie się glutaminianu, a także bardziej rozległe i szybsze obumieranie komórek nerwowych niż u pacjentów po udarze, którzy nie mają tej mutacji. Stanowi ona zatem dodatkowy czynnik ryzyka powikłań neurologicznych po udarze mózgu.
PAP
Skomentuj na forum
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje