Jak rozpadają się jądra w kształcie cygara ?
W opinii polskiego fizyka odkrycie umożliwia poznanie podstawowych własności oddziaływania nukleonów (protonów i neutronów) w jądrach atomowych. W przyszłości prawdopodobnie możliwe będzie prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązki jąder srebra-94.
Nietrwałe jądra atomowe rozpadają się zwykle poprzez emisję jąder helu lub przez emisję elektronów, czemu często towarzyszy emisja promieniowania gamma.
W latach 60. ubiegłego stulecia wskazano na możliwość obserwacji innych rodzajów promieniotwórczości – rozpadu protonowego i rozpadu z jednoczesną emisją dwóch protonów.
Badania przeprowadzone w niemieckim ośrodku przez międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem Ivana Mukhy i Ernsta Roeckla dowiodły, że istnieją te dwa rodzaje promieniotwórczości w rozpadzie srebra-94 - najlżejszego znanego izotopu srebra.
"Badając rozpad +długożyciowego+ stanu wzbudzonego srebra-94, zaobserwowaliśmy niezwykle rzadki typ przemiany jądrowej, tzw. rozpad 2p. Polega on na tym, że z jądra jednocześnie są emitowane dwa protony" - wyjaśnia dr Janas.
"Fizycy znali do tej pory tylko dwa jądra, które rozpadają się w ten sposób – żelazo-45 i cynk-54. Badane przez nas jądro izotopu srebra-94 jest trzecim, w którym stwierdzono ten typ przemiany promieniotwórczej" - podkreśla fizyk.
Istotnym wynikiem badań rozpadu 2p srebra-94 była obserwacja zależności między energiami i kątem wylotu protonów z jądra.
"Nasze eksperymenty wskazują, że w rozpadzie 2p srebra-94 protony są emitowane ze zdeformowanego jądra o kształcie cygara, którego długość jest dwa razy większa od grubości” - zaznacza dr Janas.
Dodaje, że teza ta wymaga jeszcze potwierdzenia przez dalsze eksperymenty. "Można jednak uznać to za wysoce prawdopodobne, gdyż zgodność między teorią i eksperymentem uzyskuje się właśnie wtedy, gdy przyjmie się, że jądro srebra-94 jest zdeformowane" - podkreśla.
W 2003 r. za badania nad rozpadem dwuprotonowym żelaza-45 nagrodę Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk ścisłych otrzymał inny fizyk z Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, dr hab. Marek Pfuetzner.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Łucyk
Skomentuj na forum
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje