Jak rozpadają się jądra w kształcie cygara ?
W opinii polskiego fizyka odkrycie umożliwia poznanie podstawowych własności oddziaływania nukleonów (protonów i neutronów) w jądrach atomowych. W przyszłości prawdopodobnie możliwe będzie prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązki jąder srebra-94.
Nietrwałe jądra atomowe rozpadają się zwykle poprzez emisję jąder helu lub przez emisję elektronów, czemu często towarzyszy emisja promieniowania gamma.
W latach 60. ubiegłego stulecia wskazano na możliwość obserwacji innych rodzajów promieniotwórczości – rozpadu protonowego i rozpadu z jednoczesną emisją dwóch protonów.
Badania przeprowadzone w niemieckim ośrodku przez międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem Ivana Mukhy i Ernsta Roeckla dowiodły, że istnieją te dwa rodzaje promieniotwórczości w rozpadzie srebra-94 - najlżejszego znanego izotopu srebra.
"Badając rozpad +długożyciowego+ stanu wzbudzonego srebra-94, zaobserwowaliśmy niezwykle rzadki typ przemiany jądrowej, tzw. rozpad 2p. Polega on na tym, że z jądra jednocześnie są emitowane dwa protony" - wyjaśnia dr Janas.
"Fizycy znali do tej pory tylko dwa jądra, które rozpadają się w ten sposób – żelazo-45 i cynk-54. Badane przez nas jądro izotopu srebra-94 jest trzecim, w którym stwierdzono ten typ przemiany promieniotwórczej" - podkreśla fizyk.
Istotnym wynikiem badań rozpadu 2p srebra-94 była obserwacja zależności między energiami i kątem wylotu protonów z jądra.
"Nasze eksperymenty wskazują, że w rozpadzie 2p srebra-94 protony są emitowane ze zdeformowanego jądra o kształcie cygara, którego długość jest dwa razy większa od grubości” - zaznacza dr Janas.
Dodaje, że teza ta wymaga jeszcze potwierdzenia przez dalsze eksperymenty. "Można jednak uznać to za wysoce prawdopodobne, gdyż zgodność między teorią i eksperymentem uzyskuje się właśnie wtedy, gdy przyjmie się, że jądro srebra-94 jest zdeformowane" - podkreśla.
W 2003 r. za badania nad rozpadem dwuprotonowym żelaza-45 nagrodę Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk ścisłych otrzymał inny fizyk z Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, dr hab. Marek Pfuetzner.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Łucyk
Skomentuj na forum
16-03-2026
Ekspert: szkodliwość kawy jest mitem
Wyniki najnowszych badań wykazuje liczne korzyści zdrowotne.
16-03-2026
Otyłość to przewlekła choroba cywilizacyjna dotykająca miliony...
Coraz częściej diagnozowana jest u dziec.
16-03-2026
COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia
Sześć lat od wybuchu pandemii COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia.
09-03-2026
Badacze przeanalizowali diagnozy schizofrenii u dzieci i młodzieży...
Liczba nowych diagnoz w Polsce pozostaje stabilna,.
09-03-2026
Analiza głosu z użyciem AI może wspierać diagnostykę chorób serca
Sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie w diagnostyce.
09-03-2026
Sześć milionów Polaków choruje na przewlekłe choroby płuc
Powiedziała PAP dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.
Recenzje