Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Strona główna Start
Dodatkowy u góry
Dodatkowy u góry

Ryby – fakty i mity

Od czasu do czasu pojawiają się informacje, że ryby mogą być zatrute szkodliwymi związkami chemicznymi (tzw. dioksynami lub związkami dioksynopodobnymi), które uszkadzają układ odpornościowy i wywołują choroby nowotworowe. Ale w czasie gotowania czy odgrzewania w kuchence mikrofalowej ilość tych związków zmniejsza się o 30%, a smażenie w głębokim tłuszczu nawet o ponad 70%. Jeśli więc w niektórych świeżych rybach zawartość szkodliwych substancji jest wyższa od norm unijnych, to i tak do organizmu trafia ich znacznie mniej. Nie wolno wykluczyć ryb z diety, ponieważ korzyści przeważają nad ryzykiem szkodliwego działania zawartych w nich związków chemicznych. Zaletą ryb jest to, że są niskokaloryczne (pod warunkiem że nie przyrządzane bez panierki). Świeże, nawet te tłuste, dostarczają mniej energii niż mięso: 100g dorsza to 70 kcal, flądry - 84 kcal, halibuta - 99 kcal, śledzia solonego - 219 kcal, a szynki - aż 340 kcal.

Największym skarbem ryb są wielonienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3, które nazywa się niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Organizm człowieka potrzebuje 2g kwasów omega-3 dziennie - aby zaspokoić to zapotrzebowanie, powinniśmy zjadać 2 razy w tygodniu porcję ryby, np. po 150g łososia lub po 50 - 75g śledzia. Tłuszcze Omega-3 są długołańcuchowymi, wielokrotnie nienasyconymi kwasami tłuszczowymi jak alfalinolenowe (ALA), eicosanoidonowe (EPA) czy arachidonowe (DHA). Jedynymi źródłami liczącej się ilości Omegi 3, są: olej lniany tłoczony na zimno oraz olej z tłustych ryb morskich (łosoś, tuńczyk, halibut, pstrąg tęczowy, śledź, makrela, dorsz). Kwasy tłuszczowe Omega-3 (EPA/DHA) odgrywają ważną rolę jako składnik budowy membran komórek (w celu beztarciowej wymiany składników odżywczych, tlenu, wody i resztek po procesie spalania) szczególnie w układzie nerwowym oka (retyna); jako początek hormonu tkankowego (eicosanoidonu), który steruje ważnymi funkcjami tkanek i komórek. Są również ważnym elementem niezakłóconej funkcji mózgu. Kwasy Omega-3 są bardzo aktywne chemicznie, dzięki czemu okazują się tak skuteczne, że mogą np. odbudować szkody powstałe w wyniku procesów utleniania zachodzących w komórkach mięśnia sercowego. Przeciwdziałają zwapnieniu naczyń krwionośnych poprzez budowanie hormonów tkankowych na wiele różnych sposobów, podtrzymują także młodość systemu sercowo-naczyniowego układu krążenia. Mają z wielu względów pozytywny wpływ na stany zapalne i procesy alergiczne (choroby układu immunologicznego). Wystarczająca ilość Omega-3 jest ważnym warunkiem rozwoju mózgu i utrzymania wysokiej sprawności umysłowej aż do późnego wieku (30% tłuszczu mózgu stanowi DHA) - stanowią między innymi budulec dla tkanki mózgowej (60% naszego mózgu to kwasy Omega-3).

Nowe badania świadczą o tym, że kwasy tłuszczowe Omega-3 zapobiegają wystąpieniu raka sutka oraz mogą być stosowane jako lek na tę chorobę. W badaniach laboratoryjnych udowodniono, że kwasy tłuszczowe Omega-3 otrzymane z oleju lnianego lub z tłustych ryb, takich jak łosoś, morska odmiana okonia i makrela, hamują rozwój komórek rakowych. Ryby pod względem wartości odżywczych są bogatsze nawet od drobiu - mają więcej składników mineralnych (jod, selen, potas, fosfor) i witamin A i B. Włączając do diety ryby warto zwracać uwagę na sposób ich obróbki kulinarnej. Zalecany sposób przygotowania to przede wszystkim: pieczenie w piekarniku (bez dodatku tłuszczu) i gotowanie na parze. Ryby są produktem, który bardzo szybko pod wpływem wysokiej temperatury mięknie i nadaje się do spożycia, dlatego ich przygotowanie nie zajmuje zbyt wiele czasu.

Ryby w konserwach zachowują większość składników odżywczych. Małe tłuste rybki są bardzo dobrym źródłem witaminy D, fosforu i wapnia. Dlatego właśnie osobom z osteoporozą lekarze zalecają jedzenie raz w tygodniu puszki sardynek razem z ośćmi. Ale tuńczyk z puszki w porównaniu z rybą świeżą zawiera już tylko 50% witaminy D. Tuńczyka z puszki lepiej unikać, bo często konserwy robione są z wiekowych ryb. Ryby wędzone są na ogół tłuste i ciężko strawne - zawierają sporo sodu oraz składniki dymu wędzarniczego, które w dużych ilościach są szkodliwe dla zdrowia. Ryby z supermarketu raczej nie są wędzone tradycyjną metodą i w związku z tym mogą zawierać środki chemiczne. Dlatego wędzonki należy jeść z umiarem- szczególnie powinny uważać osoby z nadciśnieniem tętniczym i chorobą wrzodową.

Obecnie prowadzonych jest ponad 2000 naukowych badań, które skupiają swoja uwagę nad wpływem Omega-3 na ludzki organizm. Wykazują one, że brak odpowiedniej ilości kwasów Omega-3 w organizmie wiąże się m.in. z następującymi schorzeniami:
  • nowotwory, stwardnienie rozsiane
  • zwyrodnienia narządów ruchu
  • problemy emocjonalne - depresja, agresja, nadpobudliwość dziecięca (ADD)
  • problemy metaboliczne - otyłość, cukrzyca
  • problemy umysłowe - zaburzenia pamięci, choroba Alzheimera, Parkinsona
  • problemy układu krążenia
  • problemy układu odpornościowego - alergie, skłonność do częstych stanów zapalnych
  • problemy układu nerwowego, w tym wady narządów zmysłów (głównie przez niesprawne funkcjonowanie neurotransmiterów)
  • problemy dermatologiczne
  • problemami gastryczne i hormonalne

    Magdalena Lech




    Drukuj PDF
    wstecz Podziel się ze znajomymi

  • Informacje dnia: Nowe komórkowe modele odporności Składnik wanilii może łagodzić łuszczycę Ulepszone materiały wykorzystywane w inżynierii tkankowej Uraz mózgu źle wpływa na jelita Biomarkery nadzieją dla osób cierpiących na migrenę Nowy szlak chemiczny opisali Polacy Nowe komórkowe modele odporności Składnik wanilii może łagodzić łuszczycę Ulepszone materiały wykorzystywane w inżynierii tkankowej Uraz mózgu źle wpływa na jelita Biomarkery nadzieją dla osób cierpiących na migrenę Nowy szlak chemiczny opisali Polacy Nowe komórkowe modele odporności Składnik wanilii może łagodzić łuszczycę Ulepszone materiały wykorzystywane w inżynierii tkankowej Uraz mózgu źle wpływa na jelita Biomarkery nadzieją dla osób cierpiących na migrenę Nowy szlak chemiczny opisali Polacy

    Partnerzy

    GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Biomantis Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA BIOOPEN 2016 Mlodym Okiem Nanotechnologia Lodz Genomica SYMBIOZA 2017 Podkarpacka Konferencja Młodych Naukowców UAM CISNIENIE POZNAN Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja „Pomiędzy naukami – zjazd fizyków i chemików” WIMC WARSZAWA 2016 Konferencja Biomedyczna Projektor Jagielloński Instytut Lotnictwa EuroLab