Czy zauważyliście, że ostatnio wszyscy mówią o DNA? Geny, mutacje, żywność modyfikowana, klonowanie... Wielki szum wokół możliwości jutra... A co one tak naprawdę mogą oznaczać dla każdego z nas? Najbardziej obiecujące są chyba te możliwości związane ze zdrowiem. W najbliższej przyszłości, na podstawie charakterystyk Twojego genotypu Twój lekarz będzie w stanie postawić diagnozę i opracować terapię, która pozwoli ci zachować doskonałe zdrowie na bardzo długo. A czy wiesz, że łakomstwo na czekoladki, ciastka i cukierki jest również uwarunkowane genetycznie, a wśród naszych licznych genów są także i geny-łasuchy? Być może to one odpowiadają za te kilka kilogramów nadwagi. Nic się jednak nie martw, już wkrótce możliwe będzie opracowanie właściwej dla Ciebie diety szytej na miarę twoich genów. Kto by pomyślał, że to czy dany aromat uznamy za przyjemny, zależy od naszego DNA? Smak i węch są bowiem również uwarunkowane genetycznie, więc możliwe, że wkrótce firmy będą oferowały perfumy, żywność, czy też napoje „szyte na miarę”. Kto wie, może Twoje geny wskażą nawet miejsce, w którym powinnaś mieszkać? Może właściwym miejscem dla Ciebie będzie Afryka, skąd wg genetyków wywodzą się wszyscy żyjący dziś ludzie? A może wręcz przeciwnie, na północy będzie Ci najlepiej?
Mogłoby się wydawać, że to jak na razie tylko wizja przyszłości,ale już teraz istnieje w Polsce wiele instytucji i ośrodków naukowych, które również zajmują się zagadnieniami związanymi z zastosowaniem DNA.

Zaawansowana technologia i bogata wiedza specjalistów pozwalają już dziś na wykorzystanie testów DNA w szerokim zakresie m.in. wykrywania genetycznych skłonności do zachorowań. Weźmy za przykład badania nad wczesnym wykryciem skłonności do osteoporozy, do raka piersi i jajników, czy też raka szyjki macicy. Istnieje jeszcze wiele innych, rzadko występujących chorób, które również można wykryć dzięki analizie DNA. Na podstawie tej wiedzy są opracowywane terapie, które pozwolą uniknąć lub opóźnić ich wystąpienie. Pesymiści ostrzegają jednak przed zagrożeniami, takimi jak podział ludzi na tych o 'dobrych' i 'złych' genach (np. z genetyczną skłonnością do alkoholizmu, schizofrenii itd.). Widać więc, że wizja 'czytania z genów' nie jest tak odległa. Wyraźny postęp w medycynie, wiedza a krok za nią technologia ciągle się rozwijają. Co więcej, badania DNA są coraz bardziej dostępne dla przeciętnego klienta, a sposób pobierania próbek staje się coraz łatwiejszy. Przykładem tego jest fakt, że kiedyś badania DNA przeprowadzane były tylko na podstawie próbek krwi, a obecnie stosuje się również metodę nieinwazyjną i bezbolesną. Materiały do testów pobierane są przy pomocy specjalnych bawełnianych wacików służących do zrobienia wymazu ze śluzówki jamy ustnej.Aż trudno uwierzyć, że jeszcze 4 lata temu niemożliwe było w Polsce wykonanie takiego testu prywatnie. Ostatnio jednak obserwuje się wzrost zainteresowania tym tematem, co wiąże się z tym, iż powstaje coraz więcej firm oferujących tego typu usługi. Pojawia się jednak pytanie, w jakich jeszcze celach wykonuje się w Polsce testy DNA? Poza wspomnianymi wyżej, mają one jeszcze wiele innych zastosowań. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych jest badanie pokrewieństwa. W przypadku wieloletniej rozłąki między matką i dzieckiem bądź w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie o przypadkową zamianę noworodków w szpitalu, stosuje się test na macierzyństwo. Inne badania pozwalają wykryć czy dane rodzeństwo ma różnych ojców, lub też stworzyć drzewo genealogiczne obejmujące kilka pokoleń.Poza tym w Polsce, testy DNA są powszechnie wykorzystywane w śledztwach prowadzonych zarówno przez policję jak i detektywów. Jest to metoda identyfikacji znacznie skuteczniejsza niż badanie odcisków palców, gdyż do przeprowadzenia badania wystarczy czasem analiza przedmiotu, który był używany przez podejrzaną osobę. Może to być np. zużyty filtr z papierosa, ślady krwi i spermy pozostawione na badanych przedmiotach, używana szczoteczka do zębów czy też znaczek naklejony na kopertę.
Jednakże najpopularniejszym zabiegiem wykonywanym w Polsce są testy na ojcostwo. Właśnie unikalność DNA powoduje, że jest to najbardziej wiarygodna metoda, pozwalająca na ustalenie, czy domniemany tata jest biologicznym ojcem dziecka czy też nie. W sądach te testy DNA mogą pomóc matce w dochodzeniu praw alimentacyjnych, ojcu przy ustalaniu prawach ojcowskich, czy też mężczyźnie który niesłusznie został obciążony odpowiedzialnością za nie swoje dziecko. Jednak większość klientów wykonujących takie testy nie chce wykonywać ich w instytucjach państwowych. Dla nich najważniejsza jest dyskrecja i poufność badania. Nie chcą stać z całą rodziną w kolejce w poczekalni tłumacząc dziecku ‘dlaczego przyszliśmy zbadać ojcostwo tatusia’. To właśnie w odpowiedzi na ich rosnące zapotrzebowanie zaczęły powstawać w Polsce firmy oferujące dyskretne, prywatne testy dla wykonania których nie trzeba w ogóle ruszać się z domu. Jednak ten rozkwit rynku niesie także pewne niebezpieczeństwa. 'W Polsce powtarza się scenariusz z państw tzw. zachodu.- mówi Wojciech Światkowski prezes testDNA sp. z o.o. – W początkowej fazie rozwoju rynku analiz DNA powstaje dużo firm, które oferują usługi na bardzo zróżnicowanym poziomie. Poszukując dostawcy sugeruje zwracać uwagę przede wszystkim na doświadczenie laboratorium gdzie wykowana jest analiza, posiadane certyfikaty, zabezpieczenie danych oraz to jak obsługiwany jest klient.'

Wiedza, jaką człowiek posiada, zarówno o sobie, jak i o otaczającym go świecie, niesłychanie rozwinęła się w ciągu ostatniego stulecia i wciąż rozwija się w niewiarygodnym tempie. Istnieje wiele instytucji i ośrodków naukowych, które zajmują się zagadnieniami związanymi z zastosowaniem DNA. Powstaje również wiele prywatnych firm zainteresowanych tą tematyką. Niestety faktem jest jednak to, że postęp w badaniach nad DNA będzie zawsze bardziej zauważalny w krajach, które są w stanie wydać na nie duże sumy pieniędzy.