Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Reklama1
Strona główna Biotechnologia

Stare białko w nowej odsłonie

Zespół naukowy z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej (MIBMiK) zdobył nagrodę im. Jerzego Konorskiego za najlepszą polską pracę badawczą z neurobiologii.

Nagrodę im. Konorskiego przyznaje corocznie Polskie Towarzystwo Badań Układu Nerwowego i Komitet Neurobiologii PAN.  Za najlepszą publikacje w 2010 r. Komisja, pod przewodnictwem prof. dr hab. Mariana Lewandowskiego, uznała zespół: Marta B. Wiśniewska, Katarzyna Misztal, Wojciech Michowski, Marcin Szczot , Elżbieta Purta, Wiesława Leśniak, Monika E. Klejman, Michal Dąbrowski, Robert K. Filipkowski, Andrzej Nagalski, Jerzy W. Mozrzymas i Jacek Kuźnicki, za pracę: LEF1/ß - Catenin Complex Regulates Transcription of the Cav3.1 Calcium Channel Gene (Cacna1g) in Thalamic Neurons of the Adult Brain, opublikowaną w Journal of neuroscience 2010 (30) 14: 4957-4969. (IF=8.238).

Publikacja jest częścią szerszych badań nad ß-Kateniną, które w Laboratorium Neurodegeneracji MIBMiK prowadzi dr Marta Wiśniewska. ß-Katenina to białko pełniące różne funkcje w komórkach zwierząt, w tym człowieka. Jedną z nich jest aktywacja docelowych genów, dzięki czemu komórka może realizować swój program genetyczny. Wiadomo, że największa aktywność białka przypada  na okres rozwoju organizmu. Dzieje się tak dlatego, że ß-Katenina aktywuje geny związane z namnażaniem się komórek. Wyrwanie się ß-Kateniny spod wewnątrzkomórkowej kontroli w dzielących się komórkach w organizmie dorosłym prowadzi do nowotworów. W tym obszarze prowadzony jest szereg badań. Jednak dr Wiśniewska zainteresowała się ß-Kateniną z zupełnie innej, nietypowej strony. Postanowiła zbadać rolę jaką pełni to białko w funkcjonowaniu mózgu dorosłego człowieka. Odkryto bowiem, że bardzo duży wzrost poziomu ß-Kateniny w komórkach powodują sole litu, które skądinąd są najczęściej stosowanym lekiem w chorobie afektywnej dwubiegunowej, charakteryzującej się naprzemiennym występowaniem okresów manii i depresji. Mechanizmy molekularne rozwoju tej choroby i terapeutycznego działania litu nie są do tej pory znane. Aby zbadać, czy zaburzenia aktywności ß-Kateniny w mózgu mogą mieć związek z chorobą, dr Wiśniewska postanowiła odpowiedzieć najpierw na pytanie podstawowe: czy w ogóle ß-Katenina jest w mózgu aktywna, a jeżeli tak, to jaką rolę pełni. W odróżnieniu od większości dotychczas prowadzonych prac, autorka nagrodzonej pracy bada występowanie białka nie tyle w komórkach macierzystych, co w dojrzałych neuronach. Dr Wiśniewska pokazuje, że ß-Katenina w sposób spontaniczny gromadzi się w jądrach komórkowych neuronów wzgórza, stosunkowo mało zbadanej strukturze mózgu, pełniącej rolę stacji przekaźnikowej przepływu informacji do kory mózgowej. Jest to o tyle zaskakujące, że do tej pory nie spodziewano się obecności tego białka w komórkach niedzielących się. Dalej, autorka udowodnia dotąd nieznaną funkcję ß-Kateniny, która, jak się okazało, aktywuje gen kodujący białko niezbędne do prawidłowego funkcjonowania neuronów wzgórzowych.  Dr Wiśniewska drąży dalej i obecnie identyfikuje kolejne  geny w neuronach wzgórza aktywowane przez ß-Kateninę. Pracując na myszy genetycznie pozbawionej możliwości aktywacji genów przez ß-Kateninę będzie chciała sprawdzić czy i jak taka mutacja wpływa na zwierzę, a w szczególności czy wystąpią u niego zaburzenia funkcjonowania wzgórza oraz zachowania depresyjne i maniakalne.  W ten sposób dr Wiśniewska sprawdzi czy ß-Katenina i wzgórze są zaangażowane w rozwój choroby afektywnej dwubiegunowej. Prowadzone i planowane badania zespołu Marty Wiśniewskiej są badaniami podstawowymi, ale ich ostatecznym celem jest wytłumaczenie molekularnych mechanizmów  działania leku soli litu i przyczyn chorób depresyjnych. Nowe odkrycia, w dalszej perspektywie, mogą pomóc w zaproponowaniu nowych, efektywnych leków i terapii w leczeniu w choroby afektywnej dwubiegunowej, co jest szczególnie ważne ze względu na dużą toksyczność litu i uciążliwe efekty uboczne.

W pracowni Neurobiologii kierowanej przez prof. dr hab. Jacka Kuźnickiego, dr Marta Wiśniewska pracuje od 2004 r. Doktorat obroniła w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego, staż podoktorski odbyła w Instytucie Pasteura w Paryżu, gdzie zajmowała się onkogennymi czynnikami transkrypcyjnymi. W MIBMiK rozwinęła projekt ß-Kateninowy. Dr Marta Wiśniewska jest opiekunem naukowym dwóch doktorantów i magistrantki. Ta ostatnia, Nikola Brożko, za swój projekt otrzymała nagrodę w konkursie „Dziewczyny Przyszłości. Śladami Marii Skłodowskiej-Curie”, wspólnej akcji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i czasopisma ELLE.

Pytana o sukces publikacji, dr Wiśniewska skromnie podkreśla: – To była praca zespołowa, w której udział wzięli nie tylko naukowcy z różnych laboratoriów MIBMiK, ale także innych instytutów w Polsce – Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego i Wrocławskiego Uniwersytetu Medycznego. Koledzy pracowali z dużym zaangażowaniem, nie licząc godzin spędzonych w laboratorium. To wspólne działanie zaprocentowało.

Autor: Dorota Libiszowska, Marta Wiśniewska
Źródło:http://forumakademickie.pl

Tagi: geny, białko, neuron, lab, laboratoria, chemia, nagroda
Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

znajdz nas na fcb
Informacje dnia: Stypendia naukowe dla wybitnych młodych naukowców Nanomateriały pomagają w oczyszczaniu wody Pływanie zmniejsza ryzyko zgonu Męska płodność na poziomie molekularnym 16 mln euro dla naukowców zajmujących się żywnością Innowacyjne cewniki medyczne Stypendia naukowe dla wybitnych młodych naukowców Nanomateriały pomagają w oczyszczaniu wody Pływanie zmniejsza ryzyko zgonu Męska płodność na poziomie molekularnym 16 mln euro dla naukowców zajmujących się żywnością Innowacyjne cewniki medyczne Stypendia naukowe dla wybitnych młodych naukowców Nanomateriały pomagają w oczyszczaniu wody Pływanie zmniejsza ryzyko zgonu Męska płodność na poziomie molekularnym 16 mln euro dla naukowców zajmujących się żywnością Innowacyjne cewniki medyczne

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Warszawskie Stowarzyszenie Biotechnologiczne (WSB) „Symbioza” Obywatele Nauki NeuroSkoki Biomantis Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA BIOOPEN 2016 QDAY Mlodym Okiem Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja „Pomiędzy naukami – zjazd fizyków i chemików” WIMC WARSZAWA 2016 Konferencja Biomedyczna Projektor Jagielloński Instytut Lotnictwa EuroLab