Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Strona główna Tygodnik "Nature"
Dodatkowy u góry
Labro na dole

Komórkowe szwaczki DNA lepiej poznane

Promieniowanie słoneczne czy substancje toksyczne, z którymi nieustannie mamy kontakt, sprawiają, że DNA w komórkach czasami pęka. Na szczęście komórki są wyposażone w białka, które niestrudzenie łatają pourywane nici DNA. Dzięki badaniom m.in. Polaków coraz więcej wiemy o pracy tych komórkowych szwaczek.

Może się wydawać, że DNA, w którym zapisane są informacje genetyczne, musi być bardzo wytrzymałym łańcuchem. To jednak nie do końca prawda. DNA balansuje bowiem na granicy stabilności i elastyczności. Dzięki temu zachowuje swoją strukturę przez większość czasu życia komórki, lecz i z łatwością ulega znaczącym niezbędnym zmianom strukturalnym podczas cyklu komórkowego.

Ta kluczowa dla funkcjonowania elastyczność powoduje, że DNA bardzo często ulega rozerwaniu, np. przez substancje toksyczne czy promieniowanie docierające do nas ze Słońca. Na szczęście jednak przerwanie ciągłości DNA nie jest równoznaczne z przerwaniem ciągłości życia. W każdej komórce istnieją bowiem mechanizmy reperacji DNA - można powiedzieć, że mieszkają tam białka-szwaczki, których zadaniem jest cerowanie DNA i doprowadzenie go do porządku.

Naukowcy z koreańsko-amerykańsko-polskiego zespołu na warsztat wzięli jeden z takich mechanizmów odpowiadających za łatanie DNA - kompleks białkowy Mre11. Ich badania ukazały się w "Nature Structural & Molecular Biology". "Ten kompleks jest na tyle kluczowy, że w zasadzie zawierają go wszystkie formy życia - począwszy od najbardziej pierwotnych archeobakterii po człowieka" - opowiada w rozmowie z PAP jeden z autorów publikacji, prof. Artur Krężel z Zakładu Chemii Biologicznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jak dodaje, kompleks ten jest zakodowany również w informacji genetycznej wirusów - a więc form nieożywionych.

Naukowiec wyjaśnia, że akurat ta komórkowa szwaczka ma bardzo trudne i odpowiedzialne zadanie - zszywa DNA, kiedy nastąpi pęknięcie w obu niciach DNA naraz - czyli po prostu nici całkiem się zerwą. "To taki rodzaj uszkodzenia DNA, który może prowadzić do najpoważniejszych dla komórek konsekwencji - mutacji, nowotworów czy nawet śmierci komórki" - zwraca uwagę biofizyk z UWr. Naukowców ciekawiło, jak to możliwe, że kompleks białkowy jest w stanie rozpoznawać i łączyć ze sobą zerwane części DNA.

Prof. Krężel opowiada, że w ramach badań zajmowano się białkiem Rad50 niezbędnym w funkcjonowaniu kompleksu Mre11. Białko to tworzą dwie składowe. "Gdyby jedną z nich powiększono do rozmiarów piłeczki do ping ponga, to druga byłaby wielkości piętra budynku" - opowiada prof. Krężel.

"Duży rozmiar i kształt cząsteczki - a nasze badania skupiają się na określeniu kształtu - są kluczowe, aby zniszczone elementy DNA, prawdopodobnie znacząco od siebie oddalone, mogły preferencyjnie ku sobie podążać, aby umożliwić ich połączenie" - mówi. Opowiada, że prace zespołu - kierowane przez prof. Yunjego Cho z Uniwersytetu w Pohang w Korei Południowej - pokazały, jakie elementy centralnego elementu białka Rad50 (tzw. haczyka cynkowego) są niezbędne, aby informacja o uszkodzeniu była przekazywana dalej, a w rezultacie - DNA było zszywane.

Biofizyk mówi, że mechanizmy naprawy DNA czasami się psują. Jeśli naukowcy lepiej poznają strukturę kompleksu, będą mogli w przyszłości lepiej projektować farmaceutyki, które wspomogą pracę szwaczek w pewnych dysfunkcjach.

Ale jest też inny ważny aspekt tych badań. Być może dzięki nim naukowcy opracują związki, które naprawę DNA w wybranych komórkach całkiem zablokują. No bo po co organizm ma tracić energię na cerowanie DNA w komórkach, które i tak są zepsute - np. w komórkach nowotworowych... "Lepiej, żeby zepsute DNA tych groźnych komórek nie było naprawiane, a komórka - szybciej ulegała zniszczeniu" - zwraca uwagę prof. Krężel. I nie wyklucza, że w przyszłości badania nad szwaczkami DNA zostaną wykorzystane w pracach nad nowymi terapiami antynowotworowymi.

 

PAP – Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl


Tagi: dna, komorka, nature
Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Informacje dnia: Karmienie piersią może zapobiec depresji poporodowej Chorzy na COVID-19 umierają w wyniku braku zrozumienia dla solidarności Ocena stosowania szczepionki BioNTech/Pfizer u dzieci od 5 do 11 lat Długi czas przed ekranami związany z ryzykiem krótkowzroczności Niektóre psy mogą nauczyć się nazw nawet 100 zabawek Osoby niezaszczepione mogą bardzo szybko ponownie zachorować Karmienie piersią może zapobiec depresji poporodowej Chorzy na COVID-19 umierają w wyniku braku zrozumienia dla solidarności Ocena stosowania szczepionki BioNTech/Pfizer u dzieci od 5 do 11 lat Długi czas przed ekranami związany z ryzykiem krótkowzroczności Niektóre psy mogą nauczyć się nazw nawet 100 zabawek Osoby niezaszczepione mogą bardzo szybko ponownie zachorować Karmienie piersią może zapobiec depresji poporodowej Chorzy na COVID-19 umierają w wyniku braku zrozumienia dla solidarności Ocena stosowania szczepionki BioNTech/Pfizer u dzieci od 5 do 11 lat Długi czas przed ekranami związany z ryzykiem krótkowzroczności Niektóre psy mogą nauczyć się nazw nawet 100 zabawek Osoby niezaszczepione mogą bardzo szybko ponownie zachorować

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA Mlodym Okiem Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Bioszkolenia Geodezja Instytut Lotnictwa EuroLab

Szanowny Czytelniku!

 
25 maja 2018 roku zacznie obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.
 
Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze strony internetowej Laboratoria.net w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Portal Laboratoria.net z siedzibą w Krakowie (Grupa INTS ul. Czerwone Maki 55/25 30-392 Kraków).

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług w tym zapisywanych w plikach cookies.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby:

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "zgadzam się" jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez ze mnie z portalu *Laboratoria.net, udostępnianych zarówno w wersji "desktop", jak i "mobile", w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.
 
Więcej w naszej POLITYCE PRYWATNOŚCI
 

Newsletter

Zawsze aktualne informacje