Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Strona główna Tygodnik "Nature"
Dodatkowy u góry
Dodatkowy u góry

Dlaczego kotawce nie chorują na AIDS?

Wśród grupy małp - kotawców - wiele jest nosicielami wirusa SIV (bardzo podobnego do HIV). Małpy te jednak nie chorują na AIDS. Jeśli zrozumiemy dlaczego, być może uda się nam opracować nowe terapie przeciwko HIV - mówi dr Anna Jasińska.

Kotawce (rodzaj Chlorocebus) - małpy nazywane też werwetami - to gatunek naczelnych, który jest bardzo rozpowszechniony w Afryce na południe od Sahary.

"Dla mnie werwety to model, który pozwala poznać procesy związane z biologią chorób chronicznych człowieka takich jak choroby neuropsychiatryczne, choroby zakaźne, choroby metaboliczne. W tym modelu badamy efekty selekcji naturalnej i adaptacje do środowiska, w tym groźnych patogenów. Zgłębiamy też mechanizmy regulacji ekspresji genów, które mogą wpływać na rozwój organizmu i zdrowie” - mówi w rozmowie z PAP dr Anna Jasińska z University of California i Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu.

"Kotawiec jest głównym nosicielem wirusa SIV wśród afrykańskich naczelnych. Jest to dla nas ważne, bo wirus HIV - który wywołuje pandemię AIDS u człowieka - to właśnie mutacja SIV" – mówi badaczka. I wyjaśnia, że SIV może być dla małp śmiertelnie niebezpieczny.

Np. u pochodzących z Azji makaków w wyniku infekcji tym wirusem rozwija się małpia forma AIDS - zespół nabytego niedoboru odporności. Makaki jednak, w odróżnieniu od kotawców, nie są naturalnymi nosicielami tego wirusa i stąd brak u nich adaptacyjnych mechanizmów do radzenia sobie z nim.

Dr Jasińska wyjaśnia, że werwety, które są naturalnymi gospodarzami wirusa SIV, były wirusem infekowane przez setki tysięcy lat. W wyniku selekcji naturalnej do dzisiaj przetrwali więc potomkowie tych osobników, które z SIV radziły sobie lepiej.

"Nasze badania sygnałów selekcji naturalnej u afrykańskich kotawców wykazały, że małpy te rozwinęły przystosowania do tego, jak przeżyć, mając wirusa SIV - opowiada dr Jasińska. – Co ciekawe znaleźliśmy również silne sygnały selekcji naturalnej w genach ważnych w regulacji infekcji innymi wirusami, takimi które są niebezpieczne u pacjentów zakażonych HIV” - mówi.

Badania zespołu, w których uczestniczyła, ukazały się w czasopiśmie "Nature Genetics" .

Naukowcy chcą poznać mechanizmy obronne u kotawców i zrozumieć, dlaczego nie chorują one na AIDS, mimo obecności w ich organizmach powodującego tę chorobę wirusa SIV. Dzięki temu być może w przyszłości uda się zaprojektować nowe, skuteczniejsze sposoby terapii osób zarażonych HIV.

"Używamy genetyki, by zrozumieć biologię procesu radzenia sobie z SIV u gatunku naczelnych dobrze zaadaptowanych do tego wirusa. Sekwencjonujemy genom kotawców i badamy jego zmienność w różnych populacjach - opowiada biolog. - To zupełnie nowe podejście do szukania nowych strategii terapeutycznych przeciwko HIV".

Różnice w tkaniu tkanek, czyli co ma wiek, płeć i genetyka do ekspresji genów


Badania dotyczące wirusa SIV to tylko część badań dr Jasińskiej dotyczące kotawców. W kolonii tych zwierząt pochodzących z Karaibów (sprowadzili je tam z Afryki żaglarze w XVII wieku) przeanalizowano zróżnicowanie ekspresji genów między różnymi tkankami organizmu w kontekście wieku, płci i regulacji genetycznej. Badania również ukazały się w "Nature Genetics".

Chociaż w każdej komórce DNA jest generalnie takie samo, to różne geny potrzebne są do wykonywania różnych zadań. A w każdej tkance zależnie od wieku i płci ważne jest działanie nieco innego zestawu genów. Np. badacze zaobserwowali, że w mózgu wraz z wiekiem zmienia się profil aktywności genów zaangażowanych w powstawanie nowych komórek nerwowych i tworzenie między nimi synaps. To ważne m.in. dla zrozumienia procesów biologicznych związanych z chorobami, których źródła mogą tkwić na różnych etapach rozwoju np. bardzo wcześnie, gdy mózg rozwija się bardzo dynamicznie.

Naukowców interesuje również, jak różne warianty genetyczne kontrolują ekspresję genów, bo ona z kolei reguluje bardziej skomplikowane cechy, np. takie, które są ważne dla zdrowia. Takie podejście zastosowano np. w badaniach dotyczących genetycznej kontroli wielkości hipokampu, czyli regionu mózgu pełniącego ważną rolę min. w procesach pamięciowych, kontrolowaniu emocji, reakcji na stres. „Znaleźliśmy genetyczne regulatory ekspresji genów działające właśnie w tym regionie mózgu” – powiedziała biolog - Mamy nadzieję, że te badania przybliżą nas do poznania roli tych genów w kształtowaniu funkcji hipokampu” - dodała.

Dr Jasińska opowiada, jak wygląda jej praca. "W ramach tych badań wykonuję tak różne zajęcia, jak praca terenowa, czyli badanie zwierząt na ich naturalnych populacjach - to m.in. zbieranie obserwacji i pobieranie próbek do badań, czipowanie, wypuszczanie ich z powrotem do naturalnego środowiska - przez analizę DNA czy RNA po interpretację bioinformatyczną" - wymienia.

Autor: Ludwika Tomala

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl


Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Informacje dnia: Spożycie oleju rzepakowego wpływa na pamięć 25 konkurs w ramach inicjatywy Cornet Technologie z Politechniki Łódzkiej nagrodzone w Hong Kongu V edycja konkursu Lider Nauk Farmaceutycznych 20 mln zł dla Uniwersytetów Młodego Odkrywcy ERCIM Fellowship Programme Spożycie oleju rzepakowego wpływa na pamięć 25 konkurs w ramach inicjatywy Cornet Technologie z Politechniki Łódzkiej nagrodzone w Hong Kongu V edycja konkursu Lider Nauk Farmaceutycznych 20 mln zł dla Uniwersytetów Młodego Odkrywcy ERCIM Fellowship Programme Spożycie oleju rzepakowego wpływa na pamięć 25 konkurs w ramach inicjatywy Cornet Technologie z Politechniki Łódzkiej nagrodzone w Hong Kongu V edycja konkursu Lider Nauk Farmaceutycznych 20 mln zł dla Uniwersytetów Młodego Odkrywcy ERCIM Fellowship Programme

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Biomantis Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA BIOOPEN 2016 Mlodym Okiem Nanotechnologia Lodz Genomica SYMBIOZA 2017 Podkarpacka Konferencja Młodych Naukowców UAM CISNIENIE POZNAN Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja „Pomiędzy naukami – zjazd fizyków i chemików” WIMC WARSZAWA 2016 Konferencja Biomedyczna Projektor Jagielloński Instytut Lotnictwa EuroLab