Organizacje badawcze z Afryki Wschodniej i Europy pracują wspólnie nad uporaniem się ze współzakażeniami HIV i leiszmaniozą trzewną (VL) – połączeniem chorób, które nieleczone, może zakończyć się śmiercią. Co roku odnotowuje się około 500 000 przypadków VL, a Afryka Wschodnia jest jednym z głównych regionów endemicznych. Leiszmanioza roznoszona jest przez ukąszenia niektórych rodzajów moskitów.

W toku dofinansowanego ze środków UE projektu AFRICOLEISH, którego realizacja rozpoczęła się w 2013 r. wraz z przyznaniem przez UE grantu o wartości 3 mln EUR, mają zostać opracowane i zademonstrowane nowe sposoby leczenia chorych cierpiących na obydwa schorzenia. Współzakażenie to narastający problem w Afryce Wschodniej, a kiedy te dwie choroby występują w tandemie, leczenie staje się znacznie trudniejsze.

Obecnie partnerzy AFRICOLEISH przeprowadzają ocenę skuteczności i bezpieczeństwa dwóch możliwych metod leczenia w ramach pierwszego randomizowanego badania klinicznego tego typu w Afryce. Badania są prowadzone w miejscowościach Gondar i Abdurafi w Etiopii. Łącznie obejmą 132 chorych.

Zespół projektowy ma nadzieję, że testy w terenie przyniosą ostateczny dowód do wykorzystania w zaleceniach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w sprawie leczenia chorych współzakażonych VL/HIV z zastosowaniem określonej kombinacji leków.

Po zakończeniu badań, w ramach AFRICOLEISH zostanie opracowany pakiet pielęgnacyjny w odpowiedzi na konkretne potrzeby chorych na VL zakażonych wirusem HIV w Afryce Wschodniej. Pakiet obejmie bezpieczne i skuteczne podawanie dwóch leków w celu skrócenia czasu leczenia do 28 dni, metody zapobiegania rozwojowi VL u chorych zakażonych wirusem HIV oraz bezpieczne i skuteczne leczenie VL u chorych ze współzakażeniem HIV.

Istnieje nadzieja, że dzięki połączeniu lepszych metod leczenia początkowego i zapobieganiu nawrotom choroby, znacznie wzrosną szanse chorych ze współzakażeniem na przeżycie, a choroba zostanie opanowana.

Skuteczne metody leczenia mają istotnie decydujące znaczenie dla ratowania życia i zapobiegania rozprzestrzenianiu się VL. Ryzyko zgonu z powodu tej choroby jest dziewięć razy wyższe u chorych ze współzakażeniem HIV. VL przyspiesza także progresję HIV, a nawroty VL u chorych ze współzakażeniem HIV są bardzo częste. Co więcej istniejące terapie VL mogą być kosztowne i trudne do zastosowania.

Wyniki badań klinicznych i studiów pomocniczych zostaną upowszechnione, aby sprzyjać przyjmowaniu się nowych metod leczenia w Afryce Wschodniej i wspomagać krajowe programy leczenia. Wniosą one istotną zmianę do opieki nad chorymi w regionie, wprowadzając bezpieczne, skuteczne i krótkie terapie przy jednoczesnym obniżeniu kosztów świadczeniodawców.

Afryka Wschodnia została ciężko dotknięta przypadkami współzakażenia, ale implikacje projektu AFRICOLEISH będą mieć światowy wydźwięk. Przypadki VL-HIV odnotowano w 35 krajach na świecie, od Europy Południowej po subkontynent indyjski i Amerykę Łacińską.

Projekt, którego zakończenie zaplanowano na 2015 r., zgromadził czołowych ekspertów: Inicjatywa na rzecz Zaniedbanych Chorób (DNDi); Instytut Medycyny Tropikalnej w Antwerpii (ITM-Antwerp); London School of Hygiene and Tropical Medicine (LSHTM); Lekarze bez Granic (Médecins Sans Frontières (MSF), Holandia); Instytut Chorób Endemicznych, Uniwersytet w Chartumie (IEND), Sudan; Uniwersytet w Gondarze (UoG), Etiopia.