Zidentyfikowano gen niezbędny do laktacji
Pojawienie się zdolności do produkcji i wydzielania mleka przez samice ssaków jest uważana za jedno z najważniejszych wydarzeń w ewolucji tych zwierząt. Przeżycie noworodków ssaków zależy wyłącznie od dostępności matczynego mleka, dlatego wytwarzanie mleka można uznać za ważna strategię rozrodczą tych zwierząt. Około 80 proc. białek mleka ssaków stanowią kazeiny, które występują w nim w postaci tzw. miceli, czyli kulistych struktur. Micele są podstawowym źródłem aminokwasów oraz wapnia dla karmionego mlekiem matki noworodka.
Struktury te są przeważnie zbudowane z 3-4 kazein wrażliwych na wapń (alfa-, beta-, gamma- i delta-kazeina) oraz niewrażliwej na wapń kappa-kazeiny.
Gen kappa-kazeiny różni się pod względem struktury od genów kodujących pozostałe białka z tej grupy. Wynika z tego, że jego ewolucja przebiegała niezależnie.
Dotychczasowe badania wykazały, że gen alfa- i beta-kazeiny nie jest niezbędny do laktacji. Teraz naukowcy z Centrum Biologii Komórkowej i Molekularnej w Hyderabadzie skupili się na roli genu kappa-kazeiny w tym procesie. Badania prowadzono na myszach z wyłączonym genem kappa-kazeiny.
Okazało się, że u samic z wyłączonym genem kappa-kazeiny nie dochodziło do laktacji, czyli produkcji i wydzielania mleka u ssaków, choć wytwarzały one inne białka normalnie obecne w mleku. W konsekwencji samice te nie karmiły swoich dzieci piersią.
Dokładne analizy ujawniły, że brak kappa-kazeiny powodowała destabilizację miceli w przewodach gruczołu mlekowego.
Zdaniem autorów pracy, wyniki te dowodzą, że gen kappa-kazeiny jest niezbędny do laktacji, a co za tym idzie, istotnie wpływa na sukces reprodukcyjny saków.
Badacze uważają, że powstanie czynnego genu kappa-kazeiny mogło być jednym z kluczowych zdarzeń w ewolucji ssaków.
Przypominają ponadto, że warianty kappa-kazeiny wpływają na właściwości mleka produkowanego przez zwierzęta hodowlane. Kappa- kazeina jest np. głównym uczulającym składnikiem mleka krowiego. Dlatego naukowcy uważają, że myszy, które uzyskali, mogą stanowić doskonały model do badania wpływu modyfikacji w genie kazeiny na właściwości mleka i jego przetworów.
PAP, Onet.pl
Skomentuj na forum
wstecz Podziel się ze znajomymi
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje