Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Armatura

Naukowy styl życia

Nauka i biznes

Strona główna Informacje
Dodatkowy na dole
Dodatkowy na dole

Węch - niedoceniany zmysł

Największym odkryciem ostatnich lat jest - jak mówił dr Majewski - odkrycie receptorów zapachowych. Wiemy już, że pojedyncza komórka ma jeden typ receptora. Mówiąc w uproszczeniu - jeden neuron to jedna cząsteczka zapachowa. Znaleziono jak dotąd około tysiąca genów, które kodują receptory węchu.

Węch jest zmysłem bardzo istotnym dla zwierząt, mniej dla człowieka. Podstawowe funkcje węchu to poszukiwanie pokarmu i poszukiwanie partnera. Ogromne znaczenie, także dla człowieka, ma pamięć węchowa. Wskazuje na to m.in. historia niewidomej Helen Keller (prof. Czerniawska), która dzięki dobrej pamięci zapachowej umiała rozpoznać miejsca, w których się znajduje. Węch pełni w takich sytuacjach funkcję kompensacyjną, zastępuje inny, niesprawny zmysł.

Zwierzęta, zwłaszcza psy, mają o wiele lepszy węch od ludzi, ale i wśród ludzi dają o sobie znać różnice. I tak na przykład słabszym węchem obdarzeni są albinosi. Kobiety, co wiadomo nie od dziś, mają lepszy węch od mężczyzn. Badania wykazały na przykład, że tylko 5 procent panów w porównaniu z 60 proc. pań potrafi rozpoznać zapach własnego t-shirta. Kobietom też bardziej niż mężczyznom przeszkadza własny zapach.

Lepszy węch mają palacze papierosów, chorzy psychicznie, krewni osób chorych na chorobę Alzheimera, osoby ze stwardnieniem rozsianym, chorzy na Parkinsona, depresję, sezonowe zaburzenia nastroju. Niestety, choć korelacje między występowaniem chorób a węchem są coraz lepiej rozpoznane, wciąż nie potrafimy dokładnie ustalić ich stosunków ilościowych. Przezwyciężenie tych trudności pozwoli być może kiedyś na wykrywanie wielu chorób w ich wczesnych stadiach.

Węch jest zmysłem, który pomaga w komunikacji społecznej od najwcześniejszego okresu życia. Badania wykazały, że niektóre wdychane w czasie ciąży przez matkę zapachy wpływają na zmiany rytmu ssania nienarodzonych. Wiadomo też, że niemowlęta rozpoznają matkę właśnie po zapachu.

Czy zapachy mogą wpływać na decyzje konsumentów? W ponad 60 proc. przebadanych dotąd przypadków (prof. Czerniawska) nie stwierdzono istotnych korelacji między zapachem a intensywnością zakupów. Eksperymenty dowiodły natomiast, że zapachem łatwiej jest do czegoś zniechęcić niż zachęcić. Niemniej niektórzy właściciele supermarketów rozpylają na stoisku zapach świeżego pieczywa licząc na lepszy utarg, a sprzedawcy mieszkań robią to samo z zapachem świeżego ciasta.

Co 90 dni wszystkie komórki węchowe w nabłonku węchowym wymieniają się na nowe. Dokładny przebieg tych procesów nie jest jeszcze poznany. Tak jak nie wiadomo, dlaczego coraz więcej ludzi na świecie ma problemy z węchem. Pewne jest natomiast, że przyjemny zapach ma zbawienny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. To dlatego w otoczeniu miłych zapachów czujemy się lepiej.

PAP - Nauka w Polsce, Waldemar Pławski



Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Recenzje




Superbakterie do walki z próchnicą
26-04-2018

Superbakterie do walki z próchnicą

Naukowcy wyizolowali z jamy ustnej człowieka dobroczynny szczep bakterii, który ma zdolność hamowania patogenów wywołujących próchnicę.

Lekcja Czarnobyla
26-04-2018

Lekcja Czarnobyla

26 kwietnia przypada rocznica katastrofy jądrowej w ukraińskim Czarnobylu.

Antybakteryjna poręcz schodowa
26-04-2018

Antybakteryjna poręcz schodowa

W Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie zaprezentowano przeciwdrobnoustrojowy system w postaci balustrady i poręczy schodowych.

Informacje dnia: Mikroskop, który szpieguje komórki wewnątrz ciała Superbakterie do walki z próchnicą Lekcja Czarnobyla Grypa zwiększa ryzyko zawału 6-krotnie Konkurs na pracę dyplomową o stwardnieniu rozsianym Orzechy zmniejszają ryzyko migotania przedsionków Mikroskop, który szpieguje komórki wewnątrz ciała Superbakterie do walki z próchnicą Lekcja Czarnobyla Grypa zwiększa ryzyko zawału 6-krotnie Konkurs na pracę dyplomową o stwardnieniu rozsianym Orzechy zmniejszają ryzyko migotania przedsionków Mikroskop, który szpieguje komórki wewnątrz ciała Superbakterie do walki z próchnicą Lekcja Czarnobyla Grypa zwiększa ryzyko zawału 6-krotnie Konkurs na pracę dyplomową o stwardnieniu rozsianym Orzechy zmniejszają ryzyko migotania przedsionków

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA Mlodym Okiem Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja Instytut Lotnictwa EuroLab