Media popełniły błąd w informacji i genie NWC
Stwierdzenie, że gen ten jest odpowiedzialny za powstawanie niektórych typów białaczki wprowadza opinię publiczną w błąd. "W żadnym przypadku nie można tak powiedzieć" - alarmuje prof. Paweł Kisielow.
"Mamy jedynie poważne przesłanki, aby sądzić, że gen NWC hamuje aktywność innych kluczowych dla zdrowia człowieka genów, tzw. genów RAG, które z jednej strony są niezbędne dla rozwoju i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, a z drugiej stanowią ogromne niebezpieczeństwo, ponieważ gdy wymkną się spod kontroli, mogą być przyczyną rozwoju białaczek" - wyjaśnia profesor. - "Nasze przypuszczenia musimy udowodnić w dalszych eksperymentach" - zastrzega".
Artykuł Polaków, opisujący odkrycie genu NWC oraz jego właściwości, które sugerują bardzo ważną rolę nie tylko w procesie powstawania układu odpornościowego podczas ewolucji, lecz także w kontrolowaniu aktywności genów RAG u wszystkich obecnie żyjących kręgowców, ukaże się wkrótce w piśmie "European Journal of Immunology".
Jak tłumaczy prof. Kisielow, prawdopodobnie było tak: najpierw u przodków zwierząt kręgowych pojawiły się geny RAG, które ze względu na swą niebezpieczną umiejętność wycinania fragmentów DNA i przenoszenia ich w inne miejsca musiały zostać poddane kontroli. Ich aktywność została wyłączona we wszystkich komórkach, z wyjątkiem tych, z których powstały limfocyty.
W limfocytach z kolei zdolność genów RAG do "tasowania" fragmentów DNA została wykorzystana do tworzenia genów odpowiedzialnych za to, że na powierzchni tych komórek powstały białka (receptory) tak różnorodne, jak różnorodny jest świat mikrobów.
Dlatego dzięki limfocytom, układ odpornościowy zwierząt kręgowych, w tym i człowieka, pozwala na precyzyjne rozpoznawanie, odróżnianie, zapamiętywanie i szybkie likwidowanie chorobotwórczych mikroorganizmów, komórek i innych substancji.
Z drugiej strony, pozostawienie aktywności genów RAG w limfocytach wymagało wytworzenia subtelnego mechanizmu kontrolnego, który umożliwiłby im "dobroczynną" działalność, polegającą na tworzeniu różnorodności receptorów oraz przeciwciał, hamując równocześnie działalność "złowrogą", prowadzącą do powstawania białaczek.
"Wszystko, czego dotychczas dowiedzieliśmy się o genie NWC, wskazuje, że mógłby on pełnić rolę uniwersalnego "nadzorcy" genów RAG, odpowiedzialnego nie tylko za wyłączenie ich aktywności we wszystkich komórkach z wyjątkiem limfocytów, lecz także za czuwanie, aby w limfocytach nie wymknęły się spod kontroli – mówi prof. Kisielow. - To właściwie taka bardzo subtelna, wyrafinowana gra pomiędzy tymi dwoma rodzajami genów. Wyniki nasze wskazują, że w limfocytach, geny RAG i NWC wzajemnie na siebie wpływają w tej grze".
Jak wyjaśnia, we wszystkich komórkach z wyjątkiem limfocytów gen NWC kontrolowany jest przez promotor NWC, czyli specjalny odcinek DNA, co gwarantuje stałą ekspresję tego genu, czyli proces odczytywania informacji genetycznej zakodowanej w tym genie.
"Ciągła ekspresja genu NWC, jak przypuszczamy, powoduje, że geny RAG są w tych komórkach wyłączone na stałe - mówi. - W limfocytach natomiast promotor NWC jest nieaktywny. Jego rolę przejmuje promotor genów RAG. NWC zostaje zatem poddany kontroli genów RAG w limfocytach, co pozwala na powstanie sprzężenia zwrotnego między tymi genami".
W ten bardzo sprytny sposób czas działania genów RAG mógłby zostać ograniczony do absolutnego minimum potrzebnego do wykonania pożytecznej funkcji, redukując równocześnie maksymalnie możliwość wymknięcia się genów RAG spod kontroli i rozpoczęcie rakotwórczej działalności w limfocytach.
Według prof. Kisielowa to, że:
po pierwsze - u wszystkich kręgowców gen NWC znajduje się w chromosomie w tym samym miejscu, co geny RAG;
po drugie - że jego sekwencja, jak i struktura, tak samo jak genów RAG jest bardzo podobna;
po trzecie - że mechanizm regulacji ekspresji genu NWC w limfocytach i pozostałych komórkach nie zmienił się w czasie milionów lat ewolucji
wskazuje, iż gen ten odegrał i nadal odgrywa ważną rolę w rozwoju i funkcji układu odpornościowego.
PAP - Nauka w Polsce, Joanna Poros
Skomentuj na forum
16-03-2026
Ekspert: szkodliwość kawy jest mitem
Wyniki najnowszych badań wykazuje liczne korzyści zdrowotne.
16-03-2026
Otyłość to przewlekła choroba cywilizacyjna dotykająca miliony...
Coraz częściej diagnozowana jest u dziec.
16-03-2026
COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia
Sześć lat od wybuchu pandemii COVID-19 nadal obciąża system ochrony zdrowia.
09-03-2026
Badacze przeanalizowali diagnozy schizofrenii u dzieci i młodzieży...
Liczba nowych diagnoz w Polsce pozostaje stabilna,.
09-03-2026
Analiza głosu z użyciem AI może wspierać diagnostykę chorób serca
Sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie w diagnostyce.
09-03-2026
Sześć milionów Polaków choruje na przewlekłe choroby płuc
Powiedziała PAP dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.
Recenzje