Nobel dla chemików
Taniec odbijany dwóch cząsteczek chemicznych - w taki obrazowy sposób komisja noblowska określiła reakcję metatezy. Reakcja ta polega na wzajemnej wymianie grup atomów między dwiema cząsteczkami.
75-letni Francuz Yves Chauvin z Institut Francais du Petrole, przedstawił wyniki swoich badań w 1971 r. 63-letni Robert H. Grubbs z California Institute of Technology i 60-letni Richard R. Schrock z Massachusetts Institute of Technology dokonali swoich odkryć na początku lat 90. Cała trójka podzieli się po równo nagrodą 10 mln koron szwedzkich.
"Tegoroczni laureaci Nagrody Nobla z chemii sprawili, że metateza stała się jedną z najważniejszych reakcji chemii organicznej. Dało to fantastyczne możliwości wytwarzania wielu nowych cząsteczek, na przykład leków. Wkrótce jedynie wyobraźnia nałoży nam ograniczenia w wymyślaniu tego, jakie cząsteczki możemy budować" - uzasadniła swój werdykt komisja noblowska.
Robert H. Grubbs i Richard R. Schrock byli niedawno w Polsce - poinformował przewodniczący Komitetu Chemii PAN, prof. Bogdan Marciniec. Grubbs i Schrock gościli w sierpniu w Poznaniu na 16. światowym sympozjum chemicznym nt. metatezy olefin, organizowanym przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Komitet Chemii PAN.
W zeszłym roku laureatami tego najbardziej prestiżowego wyróżnienia w dziedzinie chemii byli Aaron Ciechanover i Avram Hershko z Hajfy oraz Irvin Rose z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Nagrodę otrzymali za odkrycie wspomaganego rozpadu białek w komórkach żywych organizmów.
Pierwszą nagrodę Nobla z chemii przyznano w 1901 r. Otrzymał ją Holender Jacobus Henricus van't Hoff za odkrycie praw dynamiki chemicznej i ciśnienia osmotycznego w roztworach. Z polskich uczonych Noblem z dziedziny chemii wyróżniono Marię Curie-Skłodowską. W 1911 r. otrzymała wyróżnienie za badania nad promieniotwórczością oraz odkrycie nowych pierwiastków radu i polonu. W 1903 r. polska uczona wraz z mężem otrzymała też nagrodę Nobla z fizyki za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości, odkrytym przez profesora Henri Becquerela.
PAP
https://laboratoria.net/home/10502.html