Jest to szczególnie istotne, ponieważ rak trzustki nie daje wczesnych objawów, a wciąż brak dobrego badania diagnostycznego, które pozwoliłoby wykrywać go we wczesnym stadium rozwoju. W rezultacie, u ponad 80 proc. chorych jest on diagnozowany w stadium zaawansowanym, gdy doszło do przerzutów i nie można przeprowadzić operacji, która jest jedyną szansą na wyleczenie.

Statystyki wskazują, że w Europie jedynie 6 proc. chorych na raka trzustki przeżywa 5 lat od diagnozy (jest to miara skuteczności leczenia nowotworów złośliwych). „W przypadku raka, który nie daje wczesnych objawów, wielkim wyzwaniem jest wczesne diagnozowanie go. Ale jeśli będziemy w stanie to robić, to można będzie znacznie zwiększyć szanse pacjentów na przeżycie” - tłumaczy współautor pracy prof. Nick Lemoine, dyrektor Barts Cancer Institute przy Queen Mary University w Londynie. Według niego gdyby diagnoza raka trzustki była stawiana w stadium drugim odsetek przeżyć wzrósłby do 20 proc., natomiast w stadium pierwszym, u chorych z bardzo niewielkimi guzami - nawet do 60 proc.

Naukowcy z Barts Cancer Institute przy Queen Mary University w Londynie razem z kolegami z innych placówek medycznych w Wielkiej Brytanii oraz badaczami z Hiszpanii wytypowali we wcześniejszych badaniach trzy białka - LYVE1, REG1A i TFF1 – mogące być wskaźnikami rozwoju raka trzustki. Następnie sprawdzali ich stężenie w próbkach moczu 488 osób, w tym 192 pobranych od pacjentów z rakiem trzustki, 92 od osób z przewlekłym zapaleniem trzustki, 87 od osób zdrowych i 117 od pacjentów z innymi łagodnymi lub złośliwymi nowotworami wątroby i pęcherzyka żółciowego.

Okazało się, że chorzy na raka trzustki mieli znacznie podwyższony poziom każdego z trzech białek w porównaniu z osobami zdrowymi. U chorych na zapalenie trzustki stężenie tych związków było również podwyższone, ale w znacznie mniejszym stopniu niż u osób cierpiących na raka tego narządu.

Przy pomocy testu polegającego na mierzeniu poziomu wszystkich trzech białek w moczu naukowcy byli w stanie diagnozować raka trzustki w stadium I-II z ponad 90-procentową czułością.

Jak podkreślają naukowcy, istotne jest również to, że mierząc poziom trzech białek można odróżnić wczesne stadia raka trzustki od przewlekłego zapalenia tego narządu, które generalnie łatwo ze sobą pomylić.