Syntetyczny związek
Jak tłumaczą badacze na łamach artykułu, większość żywych komórek zawiera białko o nazwie prokaspaza-3, które po aktywacji zmienia się w kaspazę-3, enzym inicjujący samobójczą śmierć komórek. Proces ten, nazywany apoptozą, jest ściśle zaprogramowany i uruchamiany w komórkach chorych czy uszkodzonych, po to by nie mogły się dalej dzielić i były eliminowane z organizmu. Jednak w komórkach nowotworowych ścieżka prowadząca do aktywacji prokaspazy- 3 jest uszkodzona, co w rezultacie pozwala im uniknąć zniszczenia i dalej się mnożyć. Teraz naukowcom z Uniwersytetu Stanu Illinois w Urbana-Champaign razem z kolegami z Seulskiego Narodowego Uniwersytetu udało się zidentyfikować mały syntetyczny związek, który bezpośrednio aktywuje prokaspazę-3 i uruchamia proces apoptozy. Cząsteczkę nazwano w skrócie PAC-1 (aktywujący prokaspazę czynnik 1).
Można powiedzieć, że PAC-1 pomaga uruchomić maszynerię uszkodzoną w komórkach nowotworowych i w ten sposób "nakłania" je do samobójstwa, wyjaśnia biorący udział w badaniach prof. Paul J. Hergenrother.
Badacze "wyłowili" PAC-1 spośród ponad 20 tys. odmiennych strukturalnie związków, w trakcie sprawdzania ich zdolności do aktywacji prokaspazy-3 i co za tym idzie do niszczenia raka. Przeciwnowotworowe własności PAC-1 wykazano w testach na hodowlach komórek nowotworowych oraz na trzech szczepach myszy predysponowanych do rozwoju raka. Związek niszczył też komórki nowotworów złośliwych pobranych od 23.
Okazało się, że też im więcej prokaspazy-3 zawierały komórki nowotworowe, tym mniejsze stężenie PAC-1 było potrzebne by je uśmiercić.
"To oznacza, że w przyszłości pacjentów chorych na raka można będzie klasyfikować do leczenia z użyciem PAC-1 na podstawie ilości prokaspazy-3 w komórkach ich guza" - komentuje prof. Hergenrother.
Ostatnio naukowcy coraz częściej podkreślają, że takie zindywidualizowane podejście do chorego jest przyszłością onkologii i całej medycyny. Dzięki niemu można będzie m.in. uniknąć szpikowania pacjentów nieskutecznymi w ich przypadku lekami oraz ograniczyć uboczne skutki terapii.
Autorzy najnowszej pracy uważają, że PAC-1 to tylko pierwszy z całej grupy nieodkrytych jeszcze związków, które są zdolne uruchamiać apoptozę w komórkach nowotworowych.
PAP
Skomentuj na forum
30-03-2026
Doktor z TikToka: fajnie by było, gdyby w sieci to jednak naukowcy...
Aby chronić pisklęta przed pasożytami.
30-03-2026
Duże teleskopy sfotografowały dwie formujące się planety
Ogłosiło Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).
30-03-2026
Bakteriofagi mogą chronić żywność przed salmonellą
Informuje pismo „Applied and Environmental Microbiology”.
30-03-2026
Rękawiczki mogą zawyżać wyniki pomiarów mikroplastiku
Informuje specjalistyczne pismo „Analytical Methods”.
Recenzje