Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Reklama
Strona główna Artykuły
Dodatkowy u góry

Dodatkowy na dole

Rośliny jako źródło leków przeciwnowtorowych

Terpenoidy (terpeny, izoprenoidy)

 

Jest to duża grupa związków pochodzenia roślinnego, których wspólnym elementem budowy jest 5-węglowy węglowodór – izopren (C5H8)n. Wśród tych związków wyróżnia się monoterpeny (10 atomów węgla, czyli dwie jednostki izoprenu), seskwiterpeny (15 atomów węgla), diterpeny (20 atomów węgla), triterpeny (30 atomów węgla), tetraterpeny (40 atomów węgla) i politerpeny (> 20 cząsteczek izoprenu; Kopcewicz i Lewak, 2002).

 

Roślinne pochodne izoprenoidów, takie jak alkohol perylowy (obecny w wiśniach, mięcie, szałwii i nasionach selera), geraniol (obecny w marchwi, owocach cytryny, limonki i pomarańczy oraz w gałce muszkatołowej, czarnych jagodach i jeżynach) czy farnezol (trawa cytrynowa i rumianek), powodują zahamowanie potranslacyjnej prenylacji białek, syntezy cholesterolu i angiogenezy, zatrzymanie cyklu komórkowego w fazie G0/G1 oraz przejściowo w fazie G2/M, poprzez syntezę inhibitorów kinaz cyklinozależnych p21Cip1 i p27Kip1 i redukcję zawartości cyklin A i B1 oraz ograniczenie aktywności kinazy cdc2. Związki te indukują apoptozę oraz zwiększenie wrażliwości komórek nowotworowych na radioterapię i chemioterapię, między innymi komórek gruczolaka trzustki (Wiseman i współmat., 2007).

 

Najbardziej rozpowszechnionym diterpenem jest taksol (paklitaksel), który jest pozyskiwany z owoców cisu zachodniego (Taxus brevifolia), a także innych roślin rodzaju Taxus. Właściwości lecznicze taksolu znane są od stuleci. Obecne badania skupiają się na poznaniu mechanizmów przeciwnowotworowego działania tego leku (Shoeb, 2006). Dotychczasowe badania wykazały, że taksol uczestniczy w regulacji cyklu komórkowego. Podany w niewielkich ilościach unieruchamia mikrotubule wrzeciona podziałowego podczas mitozy, powodując zablokowanie proliferacji komórek i indukcję apoptozy, również poprzez regulację aktywności anty- i proapoptotycznych białek (Jiang i współaut., 2008).

W wysokich dawkach taksol wpływa na zwiększenie polimeryzacji wiązek mikrotubul, blokując wejście komórek w fazę S, co również prowadzi do zahamowania cyklu komórkowego, a także indukcji nekrozy. Taki mechanizm działania taksolu zaobserwowano w licznych typach nowotworów, takich jak rak prostaty (PC-3) czy komórki HL-60 (Taraphdar i współaut., 2001).

 

Kolejnym, powszechnie występującym w przyrodzie i dobrze znanym związkiem przeciwnowotworowym z grupy triterpenów jest betulina i jej pochodna, kwas betulinowy, które są pozyskiwane z kory brzozy (Betula; Zdzisińska i współaut., 2010). Te związki, należące do terpenów typu lupanu, znalazły zastosowanie w leczeniu nowotworów, między innymi poprzez indukcję szlaku mitochondrialnego procesu apoptozy w komórkach czerniaka, raka jelita grubego, raka piersi, raka płuc (Zdzisińska i współaut., 2010), prostaty, czy raka wątroby (Kujawa-Warchala i Nazaruk, 2012). Mechanizm działania betuliny i kwasu betulinowego polega na aktywacji czynników proapoptotycznych, takich jak białka z rodziny Bcl-2 oraz czynnika NF-κB odpowiedzialnego za aktywację ekspresji genów białek proapoptotycznych, wchodzących w skład szlaków transdukcji apoptozy, prowadząc jednocześnie do śmierci komórek nowotworowych. Czynniki te powodują zmiany w funkcjonowaniu i strukturze mitochondriów, prowadząc do zmiany przepuszczalności zewnętrznej błony mitochondrialnej i uwolnienia do cytoplazmy komórek, czynników, takich jak cytochrom c czy AIF, aktywując następnie kaspazy wykonawcze procesu apoptozy. Ponadto, generowanie ROS pełniących funkcję sygnalizacyjną podczas śmierci komórkowej, głównie przez kwas betulinowy, prowadzi do aktywacji kaspaz, a także proapoptotycznych kinaz MAPK – p38 i SAP/JNK (Kujawa-Warchala i Nazaruk, 2012).

 



Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Recenzje



lewybanner1
Informacje dnia: Fizyczny Nobel 2019 za poznanie Wszechświata i egzoplanet Badania pokazują, dlaczego płodność kobiet zmienia się z wiekiem Więcej energii to więcej efektów – w zderzeniach protonów Niektóre częste choroby i krótki sen to śmiertelne połączenie Nobel z fizjologii i medycyny Nanocząstki w zwalczaniu raka Fizyczny Nobel 2019 za poznanie Wszechświata i egzoplanet Badania pokazują, dlaczego płodność kobiet zmienia się z wiekiem Więcej energii to więcej efektów – w zderzeniach protonów Niektóre częste choroby i krótki sen to śmiertelne połączenie Nobel z fizjologii i medycyny Nanocząstki w zwalczaniu raka Fizyczny Nobel 2019 za poznanie Wszechświata i egzoplanet Badania pokazują, dlaczego płodność kobiet zmienia się z wiekiem Więcej energii to więcej efektów – w zderzeniach protonów Niektóre częste choroby i krótki sen to śmiertelne połączenie Nobel z fizjologii i medycyny Nanocząstki w zwalczaniu raka

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA Mlodym Okiem Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Geodezja Instytut Lotnictwa EuroLab

Szanowny Czytelniku!

 
25 maja 2018 roku zacznie obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.
 
Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze strony internetowej Laboratoria.net w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Portal Laboratoria.net z siedzibą w Krakowie (Grupa INTS ul. Czerwone Maki 55/25 30-392 Kraków).

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług w tym zapisywanych w plikach cookies.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby:

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "zgadzam się" jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez ze mnie z portalu *Laboratoria.net, udostępnianych zarówno w wersji "desktop", jak i "mobile", w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.
 
Więcej w naszej POLITYCE PRYWATNOŚCI
 

Newsletter

Zawsze aktualne informacje