Akceptuję
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności

Zamknij X
Labro glowna
Strona główna Artykuły
Dodatkowy u góry

Trucizny w naszym jedzeniu - dioksyny


Znaczenie fosforu dla organizmów żywych

Fosforany to związki chemiczne, będące pochodnymi kwasu fosforowego- zarówno sole, jak i estry kwasu fosforowego. Estry kwasu fosforowego odgrywają znaczną rolę w procesach życiowych m.in. w kwasach nukleinowych (w których tworzą szkielet cukrowo-fosforanowy) i nukleotydach.

Fosfor jest makroelementem niezbędnym do funkcjonowania organizmów roślin i zwierząt. Między innymi wchodzi w skład kości, kwasów nukleinowych oraz wielu związków przekazujących energię na poziomie molekularnym (ATP).

Jest jednym z 3 najważniejszych dla życia roślin makroelementów (obok azotu i potasu). Rośliny pobierają fosfor w postaci rozpuszczonych w wodzie jonów fosforanowych (zwłaszcza H2PO4−w środowisku kwaśnym i HPO42− w środowisku zasadowym). W tkankach roślinnych występuje zarówno w postaci nieorganicznej (głównie jako fosforany), jak i organicznej (m.in. kwasy zawierające grupy karboksylowe i fosforanowe, estry). Związki fosforu są przemieszczane między organami rośliny w zależności od zapotrzebowania. Rośliny w najmłodszych fazach rozwoju pobierają go mało, po czym następuje dość gwałtowny wzrost, a następnie wyhamowanie. Najintensywniejsze pobieranie występuje przed osiągnięciem maksymalnej biomasy. W pierwszych tygodniach wzrostu istnieje ponadto okres krytyczny, podczas którego roślina wymaga określonej ilości fosforu, bez której wykazuje objawy niedożywienia. Co ciekawe niedoboru fosforu w tym okresie nie da się zrekompensować późniejszym nawożeniem. Niedobór fosforu powoduje objawy niedożywienia-spowolnienie wzrostu, rachityczność, mniejszą ilość syntetyzowanych witamin. W rolnictwie stosuje się nawozy sztuczne, jednak mogą one zmniejszać przyswajalność glebowego fosforu dla roślin. W przypadku roślin wieloletnich rosnących na glebach ubogich, nawożenie przez kilka pierwszych lat powoduje zwiększony pobór i koncentrację fosforu w tkankach, po czym następuje wysycenie. Rośliny żyjące na glebach żyznych mogą zawierać w tkankach więcej fosforu niż rośliny siedlisk ubogich.

Fosfor w organizmach roślinnych pełni wiele ważnych ról. Kwas 3-fosfoglicerynowy i aldehyd 3-fosfoglicerynowy to estry biorące udział w oddychaniu i fotosyntezie. Fosfolipidy (lecytyny) budują błony komórkowe, a fityna ma charakter substancji zapasowej- magazynuje fosfor. Grupa fosforanowa wchodzi w skład nukleotydów biorących udział w energetyce komórki (np. ATP), komunikacji komórek (np. cAMP) oraz w przechowywaniu informacji genetycznej i syntezie białek (DNA i RNA). U gatunków roślin, które nie potrafią aktywnie wydalać nadmiaru fosforu, może dochodzić do zatrucia jego nadmiarem. Wskutek przefosforowania, rośliny ulegają zaburzeniu fizjologicznemu, które objawia się usychaniem, bieleniem i żółknięciem liści- zwłaszcza na brzegach.

Fosfor w diecie

Również ludzie i zwierzęta potrzebują fosforu do prawidłowego funkcjonowania. Dieta osób dorosłych jest bogata w fosfor, występuje on we wszystkich produktach spożywczych, a jego zawartość może być różna w zależności od jego rodzaju. W produktach mlecznych waha się od 100 do 900 mg/ 100 g produktu, w mięsie i rybach jest go około 200 mg/100 g, a w produktach zbożowych od 100 do 300 mg/100 g produktu.

W produktach spożywczych pierwiastek ten występuje pod postacią nieorganicznych dodatków do żywności oraz pod postacią fosforu organicznego (w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak produkty mleczne, mięso, ryby), a także roślinnego (nasiona roślin suchych strączkowych, orzechy, nasiona, wyroby czekoladowe i grzyby). Ważne dla zdrowia człowieka są przede wszystkim związki fosforu takie jak:

  • Estry kwasu fosforowego- odgrywają ogromną rolę w procesach życiowych. Spotykane są w kwasach nukleinowych i nukleotydach.
  • Trifosforan adenozyny (ATP - adenozynotrifosforan) jest podstawowym źródłem energii do reakcji chemicznych w organizmach.
  • Fosforan wapnia – jest obecny we wszystkich komórkach i płynach ustrojowych organizmu np. soku żołądkowym, kościach i zębach. Brak równowagi fosforanu wapnia lub jego niedobory mogą być przyczyną marznięcia rąk i stóp, drętwienia kończyn, bólów piersi i nadpotliwości.
  • Fosforan żelaza - znajduje się w krwinkach i w wielu innych komórkach, z wyjątkiem komórek nerwowych. Niedobór może być przyczyną biegunek lub paradoksalnie- zaparć. Ważny jako środek hamujący krwotoki np. z nosa, zbyt obfite miesiączki.
  • Fosforan potasu to składnik wszystkich tkanek w organizmie- zwłaszcza komórek nerwów obwodowych, komórek mózgu i krwinek. Niedobór może być przyczyną nieprawidłowego trawienia tłuszczów, zaburzeń pamięci, niepokoju, bezsenności.
  • Fosforan magnezu to  jeden z ważnych składników kości, zębów, tkanki nerwowej, krwinek i komórek mięśniowych. Niedobór może powodować skurcze, neuralgie, kolkę jelitową.
  • Fosforan sodowy rozbija na drobniejsze cząsteczki kwasy tłuszczowe i zwiększa rozpuszczalność kwasu moczowego zawartego we krwi.  Niedobór może doprowadzić do zażółcenia skóry, kwaśnego zapachu z ust, kwaśnego/metalicznego posmaku w ustach.



Drukuj PDF
wstecz Podziel się ze znajomymi

Recenzje



Informacje dnia: Polscy badacze opracowali fotoniczny sztuczny neuron To mit, że nowe media zawsze niszczą mózg dziecka Nagrano, jak wirus próbuje atakować komórki Sztuczne światło sprzyja cukrzycy Popularny suplement diety może zwiększać ryzyko raka Przeciwko Covid-19 trzeba dziś szukać nowych form szczepionki Polscy badacze opracowali fotoniczny sztuczny neuron To mit, że nowe media zawsze niszczą mózg dziecka Nagrano, jak wirus próbuje atakować komórki Sztuczne światło sprzyja cukrzycy Popularny suplement diety może zwiększać ryzyko raka Przeciwko Covid-19 trzeba dziś szukać nowych form szczepionki Polscy badacze opracowali fotoniczny sztuczny neuron To mit, że nowe media zawsze niszczą mózg dziecka Nagrano, jak wirus próbuje atakować komórki Sztuczne światło sprzyja cukrzycy Popularny suplement diety może zwiększać ryzyko raka Przeciwko Covid-19 trzeba dziś szukać nowych form szczepionki

Partnerzy

GoldenLine Fundacja Kobiety Nauki Job24 Obywatele Nauki NeuroSkoki Portal MaterialyInzynierskie.pl Uni Gdansk MULTITRAIN I MULTITRAIN II Nauki przyrodnicze KOŁO INZYNIERÓW PB ICHF PAN FUNDACJA JWP NEURONAUKA Mlodym Okiem Polski Instytut Rozwoju Biznesu Analityka Nauka w Polsce CITTRU - Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Akademia PAN Chemia i Biznes Farmacom Świat Chemii Forum Akademickie Biotechnologia     Bioszkolenia Geodezja Instytut Lotnictwa EuroLab

Szanowny Czytelniku!

 
25 maja 2018 roku zacznie obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.
 
Zgadzam się na przechowywanie na urządzeniu, z którego korzystam tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie moich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania przeze mnie ze strony internetowej Laboratoria.net w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Portal Laboratoria.net z siedzibą w Krakowie (Grupa INTS ul. Czerwone Maki 55/25 30-392 Kraków).

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług w tym zapisywanych w plikach cookies.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby:

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "zgadzam się" jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez ze mnie z portalu *Laboratoria.net, udostępnianych zarówno w wersji "desktop", jak i "mobile", w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.
 
Więcej w naszej POLITYCE PRYWATNOŚCI
 

Newsletter

Zawsze aktualne informacje